NHỮNG NGUY CƠ NGẦM KHI TRỜI LẠNH ĐẬM: AI ĐANG GẶP RỦI RO, AI CẦN CẨN THẬN HƠN?

Trong mùa đông cực đoan, nhiều nhóm đối tượng dễ gặp phải những nguy cơ âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe mà ít người nhận ra. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Chủ tịch Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, người cao tuổi là nhóm dễ tổn thương nhất khi trời rét đậm.

Tác động của nhiệt độ giảm mạnh khiến tỷ lệ nhập viện vì đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở châu Âu, châu Á đều tăng lên mỗi khi nhiệt độ hạ xuống 1°C. Tại Việt Nam, trong những đợt rét sâu, bệnh viện thường ghi nhận số ca tai biến mạch máu não tăng rõ rệt, đặc biệt với những người có tiền sử tăng huyết áp hoặc xơ vữa động mạch. Lý do chính là mạch máu của người già đã xơ cứng, lòng mạch hẹp, khả năng đàn hồi kém. Khi thời tiết lạnh, huyết áp tăng vọt, máu đặc lại khiến chỉ cần một cục máu đông nhỏ cũng có thể gây tắc mạch hoặc vỡ mạch, dẫn đến đột quỵ hoặc xuất huyết não. Nguy cơ này cao nhất vào sáng sớm, khi nhiệt độ xuống thấp nhất và cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.

Chuyên gia cảnh báo, cách phòng ngừa đơn giản là không nên ra ngoài tập thể dục quá sớm, hoặc nên tập trong nhà, khởi động kỹ và chờ trời ấm hơn sau 7 giờ sáng để giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, nhận biết sớm đột quỵ theo quy tắc FAST (mặt méo, yếu tay, nói khó) và không tự ý xoa bóp, cạo gió hay uống thuốc huyết áp hay aspirin khi có dấu hiệu cấp cứu, vì việc này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng.

Ngoài nguy cơ đột quỵ, các bệnh hô hấp như viêm phổi, đợt cấp của COPD cũng gia tăng trong mùa đông. Nhận biết sớm các triệu chứng như mệt mỏi, kém ăn, ít nói, thở nhanh, tay chân tím nhẹ là rất quan trọng, đặc biệt nếu biểu hiện khác thường so với ngày thường để tránh các biến chứng nặng hơn.

Tuy nhiên, không chỉ người cao tuổi mới gặp rủi ro âm thầm. Nhóm người làm việc trong môi trường văn phòng hay người lao động phổ thông cũng đối mặt với nhiều nguy cơ khi trời lạnh.

NHỮNG NGƯỜI TRONG VĂN PHÒNG VÀ NGƯỜI LAO ĐỘNG PHỔ THÔNG CẦN CHÚ Ý GÌ?

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, nhân viên văn phòng tưởng rằng làm việc trong môi trường kín sẽ an toàn, nhưng thực tế họ phải đối mặt với cú sốc nhiệt lạnh khi ra ngoài trời. Cơ thể quen với nhiệt độ 26°C trong phòng, chỉ cần vài phút tiếp xúc với không khí 10-12°C là đủ để mạch máu co lại đột ngột, huyết áp tăng và gây ra các phản ứng như đau thắt ngực, chóng mặt hay thậm chí liệt mặt ngoại biên. Để phòng tránh, cần mặc đủ ấm trong phòng, khoác thêm áo dày khi ra ngoài và để cơ thể làm quen từ từ trong không gian đệm như hành lang hoặc sảnh.

Trong khi đó, “hội chứng tòa nhà kín” cũng là vấn đề phổ biến: phòng làm việc đóng kín, quạt sưởi hoặc điều hòa chạy liên tục khiến không khí ô nhiễm, độ ẩm giảm, bụi và virus dễ tích tụ. Khắc phục bằng cách mở cửa sổ định kỳ, dùng máy lọc không khí, giữ độ ẩm phù hợp và rửa tay thường xuyên.

Ngoài ra, nhiều người còn gặp rối loạn cảm xúc theo mùa do thiếu ánh sáng tự nhiên. Ngày ngắn, u ám kéo dài làm giảm sản xuất serotonin, gây cảm giác buồn bực, mệt mỏi, giảm tập trung và thèm đồ ngọt. Để giảm thiểu, hãy cố gắng đi bộ hoặc phơi nắng nhẹ 10-20 phút mỗi ngày, kết hợp hít thở sâu hoặc tập giãn cơ trong giờ nghỉ.

Các lao động ngoài trời đối mặt với nguy cơ viêm mạch máu nhỏ, gây sưng, đỏ, ngứa rát chân tay, và có thể gây loét, nhiễm trùng nếu xử lý không đúng. Khi quần áo ướt vì mưa hoặc mồ hôi, cần thay ngay để tránh bị hạ thân nhiệt, vì tình trạng này khiến cơ thể run rẩy, nói khó và dễ mất kiểm soát, dẫn đến tai nạn lao động hoặc giao thông.