BỘ CÔNG AN Đề XUẤT PHÂN BIỆT RÕ RÀNG GIỮA HÀNH VI SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ VÀ HÀNH VI SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG
Trong quá trình lấy ý kiến góp ý cho dự thảo sửa đổi bộ luật Hình sự, Bộ Công an đã đề xuất một số điều chỉnh đáng chú ý nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các vi phạm liên quan đến hàng giả và hàng kém chất lượng. Đặc biệt, cơ quan này kiến nghị tách biệt rõ ràng hai hành vi này để tăng tính minh bạch và công bằng trong xử lý pháp luật.
XỬ LÝ HÀNG GIẢ VÀ HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG CHƯA ĐƯỢC PHÂN CHIA RÕ RÀNG
Bộ luật Hình sự hiện hành quy định bốn tội danh liên quan đến hàng giả, gồm sản xuất, buôn bán hàng giả; hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh giả; thức ăn chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi giả. Tuy nhiên, theo Bộ Công an, việc xử lý hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả và hàng kém chất lượng hiện chưa rõ ràng, tạo ra những khó khăn trong thực thi pháp luật.
Quan điểm của Bộ Công an cho rằng, mức độ nguy hiểm giữa hàng giả và hàng kém chất lượng là khác nhau rõ rệt, dẫn đến việc áp dụng chung một điều luật có thể không phù hợp, không đảm bảo tính công bằng. Chính vì vậy, đề xuất tách biệt hành vi “sản xuất, buôn bán hàng kém chất lượng” thành một tội danh riêng là bước đi cần thiết nhằm khắc phục bất cập này.
BỘ CÔNG AN CẦN CÓ QUY ĐỊNH RÕ RÀNG VỀ HÀNG GIA, HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG
Ngoài ra, Bộ Công an cảnh báo tình trạng sản xuất, buôn bán chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, bao bì giả mạo đang diễn biến phức tạp, gây nguy cơ rất cao tới sức khỏe cộng đồng. Hiện pháp luật chưa có quy định rõ ràng để xử lý hình sự các hành vi này. Vì thế, đề xuất của cơ quan này bao gồm bổ sung quy định xử lý hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm cùng các dụng cụ chứa đựng thực phẩm.
HÀNG GIẢ VÀ HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG: SỰ KHÁC NHAU Ở ĐÂU?
Theo Nghị định 98/2000, hàng giả là hàng hóa không đúng bản chất, công dụng hoặc có các chỉ tiêu chất lượng thấp hơn mức tối thiểu quy định từ 30% trở lên. Hàng giả còn được định nghĩa bao gồm thuốc giả, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật không đủ hoạt chất, tem, nhãn, bao bì hàng hóa giả mạo.
Trong khi đó, Thông tư liên tịch 10/2000 mô tả hàng kém chất lượng là hàng hóa có giá trị sử dụng, công dụng nhưng chất lượng không đạt mức đã công bố hoặc thấp hơn tiêu chuẩn bắt buộc, có thể có tạp chất hoặc nguyên liệu thay đổi, không gây hại đến sức khỏe hoặc môi trường.
Trong các vụ án về thực phẩm giả gần đây, tranh luận về cách phân biệt hàng giả và hàng kém chất lượng ngày càng gay gắt. Các bên tranh luận về việc quy định rõ ràng hơn, đặc biệt là phân định rõ giữa hàng giả và hàng kém chất lượng dựa trên tiêu chí chất lượng, nhằm tránh gây nhầm lẫn trong xử lý pháp luật.
Ý kiến của các luật sư và viện kiểm sát đều xoay quanh vấn đề này. Người bào chữa cho rằng, việc quy định hàng giả là hàng hóa có ít nhất một chỉ tiêu chất lượng dưới 70% so với cam kết là chưa hợp lý, vì sản phẩm có chất lượng thấp hơn chỉ nên xem là hàng kém chất lượng. Ngược lại, viện kiểm sát khẳng định Nghị định 98/2020 đã xác định rõ tiêu chuẩn, doanh nghiệp phải đảm bảo chất lượng, tránh gây hiểu lầm trong xử lý các hành vi vi phạm.