NHỮNG CHUYỆN KHUẤT TỪ RỪNG SÂU CHƯ YANG SIN: NGHỀ KIỂM LÂM GIỮ GÌN HƠN CẢ SINH MẠNG

Vào sáng sớm đầu hè, tại trụ sở Vườn quốc gia Chư Yang Sin, xã Hòa Sơn, tỉnh Đắk Lắk, anh Đinh Văn Thông đã gọi tôi chuẩn bị lên đường cùng các đồng nghiệp. Dù biết tôi không thể theo những chuyến đi dài ngày, họ đã sắp xếp một buổi tuần tra trong ngày để chia sẻ công việc của họ. Chỉ chừng ấy thôi, nhưng đủ để tôi cảm nhận được thế giới của những người tưởng chừng bình yên mà lại chứa đựng nhiều thử thách khắc nghiệt, nơi mỗi bước chân đều có thể đối diện với hiểm nguy, và mỗi câu chuyện đều khiến người ngoài như tôi phải trầm trồ.

RỪNG CHƯ YANG SIN – BẢO TỒN TRONG BÓNG TỐI SÁNG SỚM

Buổi sáng trong rừng Chư Yang Sin không ồn ào như tôi tưởng. Đáp lại sự tĩnh mịch là tiếng lá rơi, tiếng côn trùng vang vọng và những cuộc gọi vang vọng của chim chóc. Đoàn kiểm lâm đi thành hàng, lặng lẽ giữa rừng xanh mướt. Anh Đinh Văn Thông, người đã 14 năm gắn bó với nghề, luôn quan sát từng tán cây, bụi rậm. “Đi rừng không chỉ dùng mắt mà còn phải dùng tất cả các giác quan”, anh nói.

Chuyến tuần tra của họ kéo dài từ 5 đến 6 ngày, không liên lạc với bên ngoài, mang theo lương thực chủ yếu là gạo, cá khô và chà bông – những thứ vừa nhẹ, vừa để được lâu. Có những bữa, họ chỉ ăn cơm nắm muối mè hoặc đọt mây, nhưng với anh Thông, “Vào rừng ăn gì cũng ngon miễn còn sức để đi”.

Tuy nhiên, giá của những chuyến đi ấy không hề nhỏ. Anh Hồ Phi Sinh ví von: “Đi rừng dài ngày như đi đánh trận”. Mùa nắng, ve chó bám đầy người, cắn ngứa suốt tháng trời. Mùa mưa, vắt đất, vắt xanh kéo đến phủ kín chân, khiến các anh không ít lần phải tự rắc ra khỏi vết thương sau những đợt vắt cắn. Những ngày tuần tra dài, họ phải dựng lán giữa rừng, rồi di chuyển liên tục do nước suối dâng cao hoặc vì nguy hiểm từ lâm tặc.

NHỮNG NGUY HIỂM ĐẾN TỪ CHÍNH ĐỐI TƯỢNG BẢO VỆ

Trong những lần tuần tra, không ít lần họ đối mặt với hiểm nguy từ cả con người lẫn động vật hoang dã. Anh Thông kể lại một lần nhóm của anh phá hủy lán trại của lâm tặc săn bắt thú, khi chúng quay lại và bắn súng vang trời. “Đạn lạc trong rừng không biết đường mà tránh”, anh buồn rười rượi.

Chưa hết, động vật hoang dã đôi khi lại trở thành mối đe dọa trực tiếp. Một lần vào tháng 11 năm ngoái, anh Thông cùng đồng đội vô tình chạm trán đàn lợn rừng hung dữ. “Chúng tôi chỉ biết đứng im, không dám thở mạnh”, anh nhớ lại. Đàn lợn húc đất, tìm kiếm thức ăn rồi tiến sát nơi họ nấp, khiến các anh nhìn nhau hồi hộp. May mắn là đàn lợn bỏ đi, nhưng ký ức về khoảnh khắc hiểm nguy vẫn còn đọng lại trong ánh mắt.

NHỮNG CÂU CHUYỆN KỲ VỌNG KHÓ TIN GỬI GẮM TRONG RỪNG

Cùng họ, tôi nhận ra nhiều câu chuyện khó tin, nếu không nghe chính các anh kể lại. Anh Thào Chung Măng chia sẻ về những chuyến tuần tra kéo dài gần hai tuần, nơi mọi người chỉ mặc một bộ quần áo duy nhất, mùa mưa quần áo ướt sũng, tối đến mới nhóm lửa hong khô. Có người sơ ý làm cháy áo, phải mượn đồ của đồng đội.

Một câu chuyện xúc động khác về hành trình giải cứu động vật. Anh Đinh Huỳnh Thế Anh kể về lần phát hiện một con nhím mắc bẫy dây thép siết chặt vào chân, máu bắt đầu rỉ ra. Việc giải thoát con vật không dễ dàng do nó quá hoảng loạn. “Chúng tôi phải đứng quan sát, đợi con nhím giảm hoảng loạn rồi mới tiếp cận cắt dây, cuối cùng thả nó tự do”, anh kể.

Cũng không thiếu những câu chuyện “lạ” đến mức khó tin. Anh Đinh Quốc Việt từng bị mắc kẹt giữa rừng vì mưa lớn, suối dâng cao. Nước chảy xiết, họ chỉ còn một túi gạo, phải nấu cháo loãng và ngồi chờ cứu hộ. Có lần, hai đồng đội bị lạc, họ phải trú trong hang đá qua đêm, ăn lõi chuối để giữ hơi. “Cả đoàn thức trắng đêm mong chờ sáng tới”, anh kể.

Trong các câu chuyện ấy, niềm vui lớn nhất của họ chính là khi gỡ được bẫy, cứu sống động vật hoặc bảo vệ rừng nguyên sinh. “Lúc đó, cảm giác nhẹ lòng lắm, công sức của mình có ý nghĩa”, anh Dương Văn Dùng chia sẻ.

Dù vậy, những hành trình này không ít lần thử thách ý chí và sức khỏe của các kiểm lâm. Anh Thông khi được hỏi có muốn bỏ nghề không, cười xòa: “Cũng có lúc mệt, nhưng bỏ thì ai giữ rừng?”. Chính sự bền bỉ ấy đã làm nên những người bảo vệ rừng mà hôm nay vẫn ngày đêm âm thầm工作, giữ gìn mục tiêu bảo vệ hơn 200 loài chim, 46 loài thú đặc hữu của vườn quốc gia, trong đó có những loài cực kỳ quý hiếm như voọc chân đen hay vượn má hung, những loài đang trong tình trạng đe dọa tuyệt chủng toàn cầu.