MỸ, IRAN VÀ BIỂN ĐÔNG TRUNG Á: TRANH CHẤP CHUYÊN SÂU VỀ HÒA BÌNH VÀ ỔN ĐỊNH

Sáng qua (20.6, giờ Việt Nam), trang tin Axios đưa tin về các diễn biến quan trọng trong quá trình đàm phán giữa Mỹ và Iran liên quan đến tình hình Nga-Li Băng. Các quan chức tiết lộ rằng đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cùng Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi sẽ tới Thụy Sĩ để tiến hành các cuộc thảo luận sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian ký kết bản ghi nhớ (MoU) ngày 17.6. Dự kiến cuộc đàm phán sẽ diễn ra từ ngày 19.6, song đã bị hoãn do cuộc xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Li Băng.

THỎA THUẬN NGỪNG BẮN GÂY ĐỘNG

Việc các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời tại Li Băng được xem là bước quan trọng để mở đường cho các cuộc đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm tháo gỡ các tranh chấp về chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề phức tạp khác. Trong cuộc điện đàm ngày 19.6 với Ngoại trưởng Pakistan, ông Abbas Araqchi nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi vi phạm các cam kết trong MoU, đặc biệt bao gồm việc chấm dứt các hoạt động giao tranh tại Li Băng, theo Bộ Ngoại giao Pakistan.

HÌNH ẢNH GIAO TRANH MIỀN NAM LI BĂNG

Sau cuộc đụng độ ngày 19.6, một quan chức Mỹ xác nhận Israel và Hezbollah đã đồng ý ngừng bắn từ 16 giờ cùng ngày. Đại sứ Israel tại Mỹ, Yechiel Leiter, tuyên bố Tel Aviv sẽ tôn trọng thỏa thuận nếu Hezbollah cũng làm điều tương tự. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, Israel bắt đầu các cuộc tấn công mới vào các mục tiêu của Hezbollah ở miền nam Li Băng, gây thương vong cho 5 người theo thông tin của hãng Thông tấn Li Băng NNA. Quân đội Israel khẳng định rằng các cuộc tấn công nhằm đáp trả các vụ phóng tên lửa từ lực lượng Hezbollah.

TẬP TRUNG VÀO BIỂN ĐÔNG TRUNG Á VÀ CUỘC CHIẾN TRANH NGÔI NGHỊ

Các phân tích của giới tình báo Mỹ tiết lộ rằng, trong bối cảnh xung đột ngày càng căng thẳng, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có thể thực hiện các bước đi nhằm làm suy yếu nỗ lực của Mỹ trong việc tái lập hòa bình lâu dài với Iran. Các báo cáo này còn chỉ ra rằng Israel dường như có ý định duy trì hoạt động quân sự chống Hezbollah tại Li Băng, điều này có thể đe dọa tới thỏa thuận giữa Mỹ và Iran cũng như mối quan hệ truyền thống giữa Tel Aviv và Washington.

Trong bối cảnh này, báo cáo còn cáo buộc rằng ông Netanyahu muốn khẳng định trước công luận trong nước rằng ông sẽ không rút quân khỏi Li Băng, nhằm duy trì hình ảnh lãnh đạo cứng rắn trước cuộc bầu cử dự kiến vào tháng 10.2026. Quân đội Israel hiện vẫn kiểm soát hơn 518 km2 lãnh thổ tại Li Băng và khẳng định sẽ ở lại đến khi còn cần thiết.

Tài liệu của giới chức Israel còn thể hiện rõ nhận thức rằng thỏa thuận Mỹ-Iran có thể hạn chế hoạt động quân sự của Tel Aviv trước Hezbollah, tuy nhiên các giới chức Mỹ đều khẳng định rằng không có điều khoản nào ngăn cản Israel trả đũa khi bị tấn công. Theo các nguồn tin, dù có những lo ngại từ phía Netanyahu, nhưng giới chức Mỹ cho rằng các nhu cầu chiến lược như mở lại eo biển Hormuz là mục tiêu quan trọng hơn, và việc đạt được thỏa thuận sẽ giúp ổn định khu vực.