6 THỦ TỤC KHÔNG CẦN CÔNG CHỨNG ĐỂ TĂNG TIỆN LỢI CHO NGƯỜI DÂN

Luật sửa đổi quy định về các giao dịch bắt buộc công chứng đã đem lại nhiều thay đổi tích cực, trong đó có việc thu hẹp phạm vi các loại giao dịch cần công chứng bắt buộc. Theo đó, trong số các giao dịch trước đây phải công chứng theo luật cũ, nay có tới 6 loại không còn bắt buộc nữa, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

NHỮNG GIAO DỊCH KHÔNG CẦN CÔNG CHỨNG

Các giao dịch gồm có: văn bản ủy quyền của người đã xuất cảnh để người khác đứng tên mua nhà trong tài sản công; hợp đồng chuyển nhượng hoặc hợp đồng kinh doanh bất động sản; văn bản thỏa thuận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các đồng sở hữu; văn bản ủy quyền giải quyết thi hành án liên quan đến tài sản khi người thi hành án đã xuất cảnh; văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại; và hợp đồng chuyển nhượng văn phòng thừa phát lại.

Từ ngày 1.1.2027, các loại giao dịch này sẽ không còn bắt buộc phải công chứng, tạo điều kiện tối đa cho người dân trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến chuyển nhượng, ủy quyền hoặc góp vốn.

SỬ DỤNG BẢN SAO GIẤY TỜ TRONG CÔNG CHỨNG

Luật sửa đổi cũng cho phép sử dụng bản sao thay cho bản chính trong nhiều trường hợp. Các giấy tờ được phép dùng bản sao bao gồm giấy tờ tùy thân như thẻ căn cước, hộ chiếu; giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; cùng các giấy tờ liên quan đến án, quyết định của tòa án. Nếu hồ sơ đã có dữ liệu điện tử, người yêu cầu có thể tự khai thác hoặc đề nghị công chứng viên khai thác dữ liệu này, miễn phí hoặc nộp phí khai thác theo quy định. Chỉ khi công chứng viên không thể khai thác hoặc thông tin khai thác không đủ, mới yêu cầu bổ sung giấy tờ chính.

KHÔNG PHẢI NỘP BẢN CHÍNH KHI CÔNG CHỨNG TỪ CHỐI DI SẢN

Trong trường hợp từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng không cần xuất trình bản chính các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hay các quyết định pháp lý về tài sản. Quy định này nhằm tạo thuận lợi cho các thừa kế, đặc biệt là người sống ở xa hoặc ở nước ngoài, khi việc cung cấp các giấy tờ gốc gặp nhiều khó khăn. Chính phủ khẳng định việc này không ảnh hưởng đến quyền của các chủ thể khác trong việc xác nhận quyền sở hữu.

BỎ THÔNG TIN NGUỒN GỐC TÀI SẢN KHỎI CƠ SỞ DỮ LIỆU

Luật sửa đổi bỏ quy định yêu cầu cơ sở dữ liệu công chứng phải chứa thông tin về nguồn gốc tài sản. Chính phủ cho rằng, thông tin này không cần thiết để đánh giá tính hợp pháp của tài sản tại thời điểm công chứng, do công chứng viên chỉ cần xác định quyền sở hữu và khả năng thực hiện giao dịch của tài sản đó. Việc bỏ đi dữ liệu nguồn gốc vừa giảm tải cho hệ thống, vừa đảm bảo dữ liệu vẫn đầy đủ, chính xác để xác nhận quyền sở hữu.

CHUYỂN GIAO THẨM QUYỀN CHỨNG THỰC CHO TỔ CHỨC HÀNH NGHỀ CÔNG CHỨNG

Một điểm mới quan trọng là việc UBND cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm xem xét và quyết định chuyển giao thẩm quyền chứng thực của chủ tịch UBND xã cho các tổ chức hành nghề công chứng để đáp ứng yêu cầu phát triển tại địa phương. Chính phủ đánh giá, quy định này nhằm đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động công chứng, giảm gánh nặng cho chính quyền cấp xã, đồng thời tăng quyền tự chủ và nâng cao hiệu quả công tác chứng thực.

Ngoài ra, pháp luật mới còn quy định rõ trách nhiệm của chủ tịch UBND các tỉnh trong việc bổ nhiệm và miễn nhiệm công chứng viên tại địa phương, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc thực hiện quyền của mình mà không gặp nhiều khó khăn liên quan đến nơi cư trú hoặc địa bàn sinh sống.

Các thay đổi này đều hướng tới mục tiêu tăng cường tiện ích, giảm thiểu thủ tục hành chính, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và pháp lý của các giao dịch dân sự liên quan đến tài sản và quyền lợi của người dân.