Siêu Trộm Bí Ẩn Gặm Nhấm trên Đỉnh Ngọc Linh: Cuộc Chiến Không Có Hồi Kết

Tại đỉnh núi Ngọc Linh, nơi được mệnh danh là nóc nhà Đông Dương, cây sâm Ngọc Linh quý hiếm đã trở thành sinh kế của hàng nghìn người dân xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Những năm gần đây, quyết tâm bảo vệ loại dược liệu quốc gia này đã trở thành cuộc chiến chưa có hồi kết giữa con người và một sinh vật đặc biệt, được người dân gọi là “chuột quý tộc”.

Chúng không giống những loài chuột thông thường. Hiện tượng lạ kéo dài khiến các hộ dân trồng sâm phải đau đầu: chuột vàng, lẩn khuất trong bóng tối, xâm nhập vườn sâm để “ăn trộm” phần củ quý giá. Hàng trăm cây sâm, từ cây con mới trồng đến cây trưởng thành, đều bị tấn công, thiệt hại hàng tỷ đồng. Anh Hồ Văn Dang, một trong những người trồng sâm lâu năm của địa phương, chia sẻ: “Chỉ trong thời gian ngắn, nhóm chuột này đã gây thiệt hại nặng nề cho nhiều hộ dân. Từ hàng chục, hàng trăm cây sâm đều bị io sạch phần củ, thậm chí còn ăn luôn hạt giống, làm mất mùa, mất cả vườn sâm của bà con.”

Dù đã áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa từ rào chắn, bẫy, giăng lưới hay rải bả sinh học, cuộc chiến chống “chuột quý tộc” vẫn chưa đi đến hồi kết. Những người trồng sâm đều thừa nhận sự tinh ranh, nhanh nhẹn của loài chuột này. Chúng chỉ xuất hiện khi không có người, thoắt ẩn thoắt hiện, không ai có thể bắt hết hoặc tiêu diệt chúng triệt để.

Chị Hồ Thị Thêm, một người trồng sâm khác, buồn bã kể lại: “Chúng rất khôn, không chỉ ăn hạt mà còn cố tình tìm cách ăn phần củ giá trị nhất của cây sâm. Chúng ăn sạch, dù tôi đã dùng hết mọi biện pháp.” Dù đã cố gắng, nhiều gia đình đã mất hàng chục cây sâm chỉ trong một đêm, tài sản hàng trăm triệu đồng bị phá hủy hoàn toàn.

Chủ tịch UBND xã Trà Linh, ông Trịnh Minh Hải, thừa nhận mùa vụ năm nay gặp nhiều bất lợi do thời tiết không thuận lợi, cộng thêm sự tấn công của loài “chuột quý tộc” khiến nhiều hộ trồng sâm mất mùa, thiệt hại nặng nề. Ông nói: “Chúng tôi khuyến cáo người dân đề phòng bằng các biện pháp phòng chống như rào chắn, giăng lưới, đặt bẫy, nhưng hiệu quả vẫn hạn chế. Tình hình ngày càng phức tạp.”

Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Lực, Chủ tịch Hội sâm Ngọc Linh Quảng Nam, cho biết: “Trước đây, chuột cắn phá sâm không phải vấn đề lớn, nhưng năm nay, do thời tiết mưa gió bất thường, loài chuột này đã thay đổi tập tính, rơi khỏi tán cây cao xuống đất và bắt đầu hình thành thói quen ưa thích ăn sâm.”

Nhiều chuyên gia và chính quyền địa phương đều xác nhận rằng việc kiểm soát loài chuột này không đơn giản. Các biện pháp truyền thống như tổ chức bắt chuột hàng đêm hay sử dụng bẫy vẫn không đủ đảm bảo an toàn cho vườn sâm. Căn nguyên của sự phá hoại có phần do biến đổi khí hậu, khiến chuột vàng lội xuống đất, gây ra những thiệt hại khủng khiếp, khiến người trồng sâm bối rối, bất lực.

Tương lai của vườn sâm Ngọc Linh đứng trước nhiều thách thức. Trong bối cảnh này, các nhà khoa học và chính quyền địa phương cần hợp tác tìm ra giải pháp căn cơ để bảo vệ loại dược liệu quý này khỏi “chiến tranh không hồi kết” với loài chuột tinh ranh. Chỉ có vậy, những hy vọng về một mùa sâm bội thu, góp phần nâng cao đời sống dân lành mới có thể thành hiện thực trong cuộc chiến không hồi kết này.