TP.HCM ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG HỆ THỐNG XỬ LÝ CHẤT THẢI VỚI NGHỊ ĐỊNH GIÁ MỚI

Ngày 28.4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM tổ chức hội nghị phản biện xã hội về dự thảo quyết định của ủy ban thành phố về quy định giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn. Đây là bước tiến quan trọng trong kế hoạch nâng cao hiệu quả quản lý rác thải, hướng tới đô thị sạch đẹp và bền vững.

DỰ KIẾN GIA ĐƠN HỘ GIA ĐÌNH ĐÔ THỊ CHI TRẢ 91.000 ĐỒNG/THÁNG CHO VIỆC THU GOM RÁC

Theo dự thảo của UBND TP.HCM, phương án giá thu gom rác dựa trên khảo sát và đánh giá hệ số phát sinh rác trung bình là 1,05 kg/người/ngày. Trong đó, chi phí thu gom tại các khu vực đô thị khoảng 66.000 đồng/hộ/tháng và vận chuyển khoảng 25.000 đồng/hộ/tháng, cộng lại tổng chi phí dịch vụ cho mỗi hộ khoảng 91.000 đồng/tháng.

Dự thảo phân chia các đối tượng áp dụng thành 8 nhóm, từ hộ gia đình khu vực đô thị, nông thôn, nhà trọ đến các cơ sở sản xuất kinh doanh, nhằm đảm bảo phù hợp với đặc điểm từng khu vực. Ủy ban đã lấy ý kiến của 168 xã phường và phối hợp với sở ngành liên quan để hoàn thiện đề án.

Ý KIẾN PHẢN BIỆN TỪ CÁC CHUYÊN GIA VÀ ĐẠI DIỆN CÁC CỘNG ĐỒNG

Trong khuôn khổ hội nghị, bà Hoàng Thị Lợi, ủy viên ủy ban MTTQ phường Sài Gòn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc căn cứ vào tổng thể quản lý rác thải. Bà cho biết hiện nay, nhiều nơi vẫn còn thu gom rác thủ công, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Bà đề xuất thành phố cần có chương trình thống nhất, đẩy nhanh xây dựng các nhà máy xử lý hiện đại hơn.

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM, GS-TS Nguyễn Văn Phước, lưu ý dự thảo có cơ sở pháp lý nhưng cần điều chỉnh phù hợp tiêu chuẩn luật Bảo vệ môi trường. Ông phản ánh việc tính phí theo hệ số bình quân chưa phù hợp với hướng dẫn của luật, vốn đề cao phương pháp tính theo khối lượng rác, qua đó thúc đẩy ý thức giảm và phân loại rác của người dân.

Giáo sư cho rằng, nếu hộ gia đình giảm rác, phân loại rác nhưng vẫn phải trả phí theo phương án cũ, sẽ không tạo động lực để bảo vệ môi trường. Ông đề nghị làm rõ các cấu phần chi phí, bao gồm chi phí bảo hộ lao động, vận hành trạm trung chuyển, vận chuyển theo khoảng cách và xử lý tại các khu vực.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nhấn mạnh việc ban hành quy định mới là cần thiết để phù hợp với mở rộng địa giới hành chính. Tuy nhiên, ông lưu ý dự thảo cần xây dựng cơ chế phù hợp với nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” và đề xuất áp dụng mô hình túi rác định mức, tính phí dựa trên khối lượng hoặc thể tích rác sau phân loại. Đồng thời, ông đề nghị giảm giá dịch vụ cho các nhóm yếu thế như hộ nghèo, cận nghèo và các cơ sở xã hội.

PHỤC VỤ ĐƯƠNG ĐẠI HÓA QUẢN LÝ RÁC VỚI MỤC TIÊU PHÂN LOẠI TẠI NGUỒN TỪ NĂM 2027

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn TP.HCM, ông Nguyễn Hồng Nguyên, cho biết ban soạn thảo sẽ tổng hợp ý kiến phản biện để cập nhật, báo cáo UBND thành phố. Ông cũng lý giải dự thảo quy định thu dịch vụ trong năm 2026 nhằm tạo ra sự công bằng tạm thời, trước khi chuyển sang cơ chế chính thức từ năm 2027.

Theo ông Nguyên, TP.HCM hiện có khoảng 14 triệu dân, phát sinh khoảng 14 nghìn tấn rác mỗi ngày, trung bình 1 kg/người/ngày. Đến năm 2030, thành phố hướng tới xử lý khoảng 90% lượng rác bằng công nghệ mới, tiến tới giảm dần việc chôn lấp. Kế hoạch phân loại rác tại nguồn dự kiến bắt đầu áp dụng từ năm 2027, trong đó rác được phân thành hai nhóm chính: có khả năng tái chế và không thể tái chế. Người dân phân loại sẽ không mất phí xử lý phần rác tái chế, trong khi phần không phân loại hoặc không thể xử lý sẽ trả theo khối lượng.

Về phương thức thu phí, TP.HCM đang nghiên cứu mô hình túi đựng rác có định mức theo khối lượng, qua đó người dân mua túi phù hợp và trả phí tương ứng. Thành phố cũng sẽ có chính sách hỗ trợ giá cho các nhóm yếu thế như hộ nghèo, nhà trọ công nhân nhằm đảm bảo tính bền vững của dịch vụ.

Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cam kết sẽ phản ánh trung thực các ý kiến phản biện tới các cơ quan chức năng nhằm hoàn thiện dự thảo, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý rác thải hiện đại, hiệu quả và phù hợp thực tiễn đô thị hiện đại.