TÒA ÁN THÁI LAN PHẾ TRƯỚT THỦ TƯỚNG PAETONGTARN SHINAWATRA: KẾT CỤC ĐẶC BIỆT TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

Bà Paetongtarn rời Tòa án Hiến pháp Thái Lan hôm 21.8

Ảnh: Reuters

Hãng Reuters đưa tin Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra phán quyết phế truất Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, chỉ sau một năm bà đảm nhiệm chức vụ này. Bà Paetongtarn, 39 tuổi, từng là thủ tướng trẻ nhất của quốc gia Đông Nam Á này.

Trong thông báo, tòa án cho biết bà đã vi phạm đạo đức trong một cuộc điện thoại bị rò rỉ vào tháng 6, trong đó bà có vẻ yếu thế trước Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen khi hai nước đang đối mặt căng thẳng biên giới. Phán quyết này đã gây chấn động chính trường Thái Lan và mở đường cho quốc hội tiến hành bầu thủ tướng mới. Quá trình này dự kiến sẽ kéo dài do đảng Pheu Thai của bà mất đi sức mạnh đàm phán và phải đối mặt với nhiều thử thách trong việc duy trì liên minh chính trị vốn chỉ có đa số nhỏ.

Bà Paetongtarn, con gái của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, từng giữ vị trí thủ tướng trẻ nhất của Thái Lan. Tháng 7 vừa qua, bà bị đình chỉ công tác sau khi bị cáo buộc liên quan đến cuộc điện thoại bị rò rỉ. Cuộc điện đàm này đã gây ra tranh cãi lớn, trong đó bà gọi ông Hun Sen là chú và đề cập một tư lệnh quân đội Thái Lan bằng ngôn từ không phù hợp, dẫn đến các phản ứng tiêu cực trong nước.

Một nhóm thượng nghị sĩ đã đệ đơn kiện bà ra Tòa án Hiến pháp, cáo buộc bà vi phạm các điều khoản của hiến pháp về liêm chính và đạo đức của các quan chức cấp cao. Bà cùng đảng Pheu Thai khẳng định đã hành động vì lợi ích quốc gia, và trong tuần qua đã trả lời các câu hỏi của thẩm phán liên quan vụ việc.

Cuộc điện thoại rò rỉ không chỉ gây phản ứng trong nước mà còn làm tăng căng thẳng ngoại giao giữa Thái Lan và Campuchia. Ông Hun Sen đã công bố toàn văn đoạn ghi âm trên mạng, trong đó bà Paetongtarn được cho là gọi ông là chú và nói về một tư lệnh quân đội Thái Lan bằng lời lẽ không thích hợp. Ngay sau đó, chính phủ Thái Lan đã bày tỏ sự bất bình, làm tăng thêm sự xung đột ngoại giao giữa hai quốc gia.

Căng thẳng đã leo thang thành các vụ đụng độ quân sự vào tháng 7, khiến hơn 40 người thiệt mạng. Sau nhiều nỗ lực trung gian, hai bên đã đồng ý ngừng bắn từ ngày 29.7, nhờ sự trung gian của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, chủ tịch luân phiên của ASEAN năm 2025.