BỘ CÔNG THƯƠNG ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN CƠ CHẾ GIÁ BÁN LẺ ĐIỆN, NÂNG CAO TÍNH LINH HOẠT VÀ HIỆU QUẢ CHO THỊ TRƯỜNG NĂM 2024

Bộ Công Thương đã gửi hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực tới Bộ Tư pháp để tiến hành thẩm định. Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo lần này là đề xuất hoàn thiện cơ chế giá bán lẻ điện sinh hoạt, nhằm thích ứng linh hoạt hơn với đặc thù và nhu cầu của từng thời điểm trong ngày.

Theo nội dung dự thảo, Luật sửa đổi chỉ quy định các nguyên tắc chung về cơ chế giá điện. Phần xây dựng và điều chỉnh biểu giá bán lẻ điện sẽ do Chính phủ quy định dựa trên tình hình thực tế và từng giai đoạn phát triển của thị trường điện. Điều này nhằm đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp hơn với yêu cầu biến động và xu hướng tiêu thụ của người dùng.

Trong bối cảnh hiện nay, phần lớn khách hàng sinh hoạt vẫn áp dụng biểu giá bán lẻ điện theo cơ chế bậc thang. Tuy nhiên, tiêu thụ điện của khu vực dân cư ngày càng tập trung vào các khung giờ cao điểm, gây áp lực lớn lên hệ thống điện, đặc biệt vào các thời điểm nhất định trong ngày. Theo số liệu phụ tải của hệ thống điện quốc gia, tiêu thụ điện sinh hoạt đứng thứ hai trong cơ cấu tiêu thụ điện của toàn quốc, chỉ sau khách hàng công nghiệp. Nhóm khách hàng này cũng được đánh giá là khó kiểm soát hành vi tiêu thụ điện so với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Công Thương đã đề xuất nghiên cứu áp dụng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng (Time of Use – TOU) cho khách hàng sinh hoạt. Tuy nhiên, chính sách này sẽ chỉ áp dụng với các nhóm khách hàng đủ điều kiện nhất định, tránh ảnh hưởng đến toàn bộ người dân. Cơ chế TOU sẽ thiết kế theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm, khuyến khích người dân dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện vào những thời điểm phù hợp nhằm tiết kiệm hiệu quả và giảm áp lực cho hệ thống. Đồng thời, chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, chính sách và các đối tượng yếu thế sẽ tiếp tục được duy trì.

Theo các chuyên gia, việc hoàn thiện cơ chế giá điện là bước quan trọng để phát triển thị trường điện cạnh tranh theo chủ trương của Bộ Chính trị. Mục tiêu nhằm phản ánh đầy đủ hơn chi phí cung ứng, tăng tính minh bạch trong điều hành giá và từng bước loại bỏ tình trạng bù chéo giữa các nhóm khách hàng. Trước đó, ngày 22.4, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 963 quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia, góp phần cụ thể hóa các khung giờ phù hợp với thực tế tiêu thụ.

Dự thảo luật và nghị định hướng dẫn thi hành cũng nhấn mạnh sẽ phản ánh và điều chỉnh giá bán lẻ điện phù hợp với biến động thực tế của các yếu tố đầu vào, đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận hợp lệ. Đồng thời, khuyến khích khách hàng tham gia các chương trình quản lý nhu cầu và tiết kiệm điện.

Ngoài việc điều chỉnh cơ chế giá, dự thảo luật còn tập trung thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng sạch, trong đó có điện mặt trời mái nhà. Các quy định liên quan đến mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, hệ thống lưu trữ điện, cũng như cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện và khách hàng lớn, sẽ được hoàn thiện hơn để thúc đẩy sử dụng năng lượng bền vững trong tương lai.