Chuyển đổi chính quyền địa phương hai cấp: Thách thức và cơ hội cho sự phát triển bền vững

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định sau gần hai tháng thực hiện, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã vận hành tương đối ổn định, chứng tỏ tính đúng đắn của chủ trương này. Qua đó, ông nhấn mạnh sự chuyển biến tích cực trong cách quản lý, chuyển từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, đồng thời nhận định người dân và doanh nghiệp đều thể hiện sự đồng tình, ủng hộ cao đối với các cải cách này. Các thủ tục hành chính đã được tinh gọn, góp phần nâng cao niềm tin vào nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, vì người dân.

Hình ảnh thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp đã ghi nhận hơn 50.000 người nhận tiền chi trả nghỉ việc sau quá trình tổ chức lại bộ máy. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp nhằm kiểm điểm quá trình này, nhấn mạnh rằng dù đạt nhiều thành tựu, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức cần giải quyết để bộ máy vận hành thông suốt, đồng bộ và hiệu quả hơn. Các vấn đề trọng tâm bao gồm bố trí nhân sự, xây dựng hạ tầng, sắp xếp tài chính, ngân sách, số hóa dữ liệu, bàn giao tài sản và tổ chức trụ sở làm việc mới, đặc biệt là các vướng mắc liên quan đất đai, tài sản và việc chi trả cho người về hưu sớm.

Thủ tướng đề nghị đánh giá toàn diện các kết quả đã đạt được, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, bất cập và hướng giải quyết phù hợp. Ông nhấn mạnh phải dựa trên nguyên tắc “khó ở đâu, tháo gỡ ở đó,” từng cấp, từng lĩnh vực nhận trách nhiệm và xử lý các vấn đề tồn đọng. Ngoài ra, cần rà soát nhằm hoàn thiện thể chế pháp luật, đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả.

Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý rằng, sau khi tổ chức lại bộ máy, địa giới hành chính đã mở ra không gian phát triển mới, đòi hỏi phải quy hoạch và khai thác hiệu quả các khu vực này. Theo Bộ Nội vụ, sau gần hai tháng triển khai, nhiều kết quả khả quan đã được ghi nhận: các địa phương đã hoàn thành sắp xếp, kiện toàn HĐND và UBND các cấp; thành lập 465 cơ quan chuyên môn và gần 10.000 phòng chuyên môn tại các cấp xã, phường, đặc khu. Hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công cũng đi vào hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân.

Từ ngày 1.7 đến 19.8, toàn quốc đã tiếp nhận gần 4,4 triệu hồ sơ, trong đó tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến chiếm 74,7%. TP.HCM giữ vị trí dẫn đầu về số lượng hồ sơ, trong khi tỉnh Điện Biên có số hồ sơ thấp nhất. Các bộ ngành đã ban hành 66 thông tư nhằm phân cấp, phân quyền và hướng dẫn quản lý nhà nước, thúc đẩy việc thực thi nhiệm vụ hiệu quả hơn.

Về công tác xử lý tài sản, tính đến ngày 15.8, có hơn 16.000 cơ sở nhà đất dôi dư, cần xử lý, trong đó có 6.700 cơ sở phát sinh do sắp xếp đơn vị hành chính. Về phương tiện vận chuyển, vẫn còn hơn 350 xe ô tô của các đơn vị hành chính cấp xã chưa được trang bị; số thiết bị sản xuất theo yêu cầu cũng chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhiệm vụ.

Tại hội nghị, đại diện các bộ ngành nhận định rằng, bước đầu chính quyền cấp xã mới tập trung vào sắp xếp, vận hành theo mô hình mới và giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, việc khai thác các không gian phát triển sau sắp xếp còn hạn chế, chưa thể hiện rõ vai trò kiến tạo phát triển. Các khó khăn về phân cấp, phân quyền, lưu trữ hồ sơ và sọ hóa dữ liệu còn tồn đọng; nhân sự thiếu chuyên môn và thiếu đồng bộ trong ứng dụng công nghệ thông tin cũng là những điểm cần cải thiện để đảm bảo hiệu quả công việc.