ĐỀ THI VĂN TỐT NGHIỆP THPT 2026 ĐÁNH THÁNH GIÁ MỨC ĐỘ PHÂN HÓA VÀ SÁNG TẠO TRONG CẤU TRÚC ĐỀ

Trong bối cảnh đổi mới toàn diện các kỳ thi tốt nghiệp, đề thi văn năm 2026 gây ấn tượng mạnh mẽ với cách thiết kế đề mang tính phân hóa cao và sáng tạo, mở ra góc nhìn mới về vai trò của môn học này. Theo trao đổi với PV Báo Thanh Niên, thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM, nhận định đề thi năm nay đã đảm bảo cấu trúc rõ ràng, phù hợp với những gì học sinh đã học và ôn tập ở trường lớp.

Cấu trúc đề thi gồm phần đọc hiểu và phần viết, trong đó phần đọc hiểu phân hóa khá rõ từ câu thứ 3 trở đi, đòi hỏi thí sinh phải dành nhiều suy nghĩ để đưa ra câu trả lời chính xác. Một điểm đặc biệt của đề là phần gợi mở câu hỏi xã hội liên quan tới thuật ngữ “Steve Jobs Việt Nam” trong đoạn nghị luận, điều này tạo ra thử thách không nhỏ cho học sinh trong việc định nghĩa và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển những nhân vật tiêu biểu, anh hùng trong công cuộc đổi mới sáng tạo của đất nước.

Thầy chia sẻ, cách đặt vấn đề này thể hiện sự đổi mới, thúc đẩy khả năng tư duy phản biện, liên môn, kết hợp kiến thức lịch sử, khoa học kỹ thuật và văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, để làm tốt, thí sinh cần xác định rõ khái niệm “Steve Jobs Việt Nam” là ai, đồng thời đưa ra giải pháp góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp, công nghệ, trong khi vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc.

Với phần đọc hiểu, đề thi còn trung lập, gắn liền với các dữ kiện lịch sử, giúp học sinh liên hệ thực tiễn và rèn kỹ năng phân tích đa chiều. Thầy Thiện cho biết, đề thi như vậy thể hiện rõ mối liên hệ giữa văn học và đời sống, qua đó giáo dục học sinh không chỉ cảm xúc mà còn mở rộng kiến thức lý luận, thực tiễn.

Nhiều thí sinh tham gia kỳ thi tỏ ra tự tin hơn nhờ đã chuẩn bị kỹ phần viết và phân tích, trong đó có những người đánh giá đề thi phù hợp với khả năng xử lý kiến thức thời đại. Như Nhã Kỳ, học sinh Trường THPT Lương Văn Can, cho hay cô cảm thấy đề thi vừa sức, có phần phù hợp với quá trình ôn tập của mình, đồng thời cũng tạo cảm hứng cho việc thể hiện ý tưởng về công nghệ và đổi mới sáng tạo của thế hệ trẻ.

Trong khi đó, một số em khác chia sẻ cảm giác bối rối khi đối mặt với phần nghị luận xã hội, đặc biệt là câu hỏi về “Steve Jobs Việt Nam”. Ngọc Hồng, học sinh Trường THPT Tạ Quang Bửu, cho biết cô chủ yếu chú trọng phần phân tích bài thơ để đảm bảo đạt điểm, còn phần nghị luận cô cảm thấy hơi khó vì chưa tự tin lắm về ý tưởng.

Thông qua đề thi văn năm 2026, rõ ràng Bộ GD-ĐT hướng đến việc không chỉ kiểm tra kiến thức cảm xúc mà còn rèn luyện khả năng tư duy, liên môn và sáng tạo của học sinh, từ đó góp phần hình thành thế hệ trẻ thích ứng tốt hơn với những thử thách của cuộc sống thời đại mới. Các câu hỏi mở, gắn sát thực tiễn và liên hệ lịch sử giúp học sinh nhận thức rõ hơn về vai trò của văn học và kiến thức xã hội trong hành trình phát triển cá nhân và đất nước.