THÀNH CÔNG CỦA ASEAN TRONG THẾ GIỚI ĐANG CHUYỂN ĐỘNG: HÀNH TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
　
Thưa các vị lãnh đạo quốc gia thành viên ASEAN, các quý khách quý,

Tôi vô cùng tự hào được phát biểu tại Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 diễn ra tại Hà Nội. Thay mặt Chính phủ Việt Nam, xin gửi lời chào trân trọng và lời chúc mừng nhiệt thành tới toàn thể quý vị. Sự có mặt đông đảo của các đại biểu hôm nay là minh chứng rõ ràng cho tinh thần đoàn kết, tin cậy lẫn nhau và mong muốn hợp tác vì một khu vực hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Tôi xin gửi lời chào thân thiện tới các lãnh đạo của Lào, Campuchia, Thái Lan, Timor-Leste cùng Tổng thư ký ASEAN, những người góp phần xây dựng cộng đồng ASEAN vững mạnh.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt khi tập trung vào chủ đề phản ánh các giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của mình. Khách quan mà nói, câu hỏi quan trọng không chỉ là ASEAN sẽ thích ứng như thế nào với thế giới thay đổi mà còn là làm thế nào để ASEAN có thể chủ động định hình tương lai của chính mình trong thế kỷ 21.

Sau 59 năm xây dựng và phát triển, dấu ấn lớn nhất của ASEAN nằm ở khả năng vượt qua khác biệt, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác để hình thành một cộng đồng gắn kết, tự cường trong đa dạng. Những thập kỷ tới đây sẽ đặt ra thách thức về việc định hình vai trò của ASEAN trong bối cảnh thế giới ngày càng thay đổi sâu sắc, khi các quy tắc về kinh tế, công nghệ, quyền lực toàn cầu đều đang được phát triển lại.

Công nghệ đang tái định nghĩa khả năng cạnh tranh, trí tuệ nhân tạo thay đổi năng suất, dữ liệu nâng cao quyền lực, còn chuyển đổi xanh đòi hỏi ASEAN phải đổi mới mô hình phát triển. Trong bối cảnh đó, không chỉ các quốc gia có nguồn lực lớn mà ngay cả các quốc gia nhỏ hơn cũng có thể góp phần định hình các chuẩn mực mới của thời đại. Việt Nam tin rằng ASEAN cần trở thành một chủ thể tích cực, không chỉ tiếp nhận các xu hướng toàn cầu mà còn là động lực thúc đẩy để định hình chính các xu hướng này.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, ASEAN cần phát huy tinh thần đoàn kết, tự cường, đa dạng, nhưng không ngừng đổi mới phương thức hành xử. Dù giữ vững nguyên tắc, chúng ta phải chủ động sáng tạo, linh hoạt thích ứng với thời đại.

Trong hành trình hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, tôi nhận định ASEAN cần tập trung vào ba mục tiêu chiến lược rõ nét:

Thứ nhất, không chỉ tham gia các xu thế toàn cầu mà còn góp phần định hình chúng. Trong bối cảnh thế giới ngày càng phân mảnh và cạnh tranh gay gắt, ASEAN phải có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong xây dựng các chuẩn mực, luật lệ mới, dựa trên luật pháp quốc tế. ASEAN cần trở thành trung tâm đối thoại, hợp tác, xây dựng lòng tin—đóng góp quan trọng vào hòa bình và phát triển của khu vực cũng như toàn cầu.

Thứ hai, không chỉ là trung tâm sản xuất mà còn là trung tâm đổi mới sáng tạo. Dưới tác động của cuộc cách mạng số, sức mạnh của ASEAN không chỉ đến từ lao động và vị trí địa lý nữa mà còn từ khả năng phát triển các công nghệ, ý tưởng sáng tạo, hình thành các chuỗi giá trị mới. Điều này đòi hỏi đầu tư mạnh mẽ vào khoa học công nghệ, kinh tế số, nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái số mang đậm bản sắc ASEAN để góp phần vào chuẩn mực toàn cầu.

Thứ ba, ASEAN cần vươn tới trở thành cộng đồng thực sự của người dân. Những chỉ số phát triển không thể thay thế các yếu tố về chất lượng cuộc sống, sự bình đẳng, cơ hội và sự cảm nhận của mỗi cá nhân thuộc về cộng đồng. Một ASEAN thành công không chỉ dựa trên GDP mà còn đo bằng những cơ hội, vai trò và sự tham gia của các tầng lớp trong xã hội.

Trong gần 60 năm qua, ASEAN đã chứng minh rằng khác biệt không dẫn tới chia rẽ, đoàn kết không làm mất đi bản sắc, hội nhập không làm mờ đi đa dạng. Những giá trị này chính là nền tảng để ASEAN tiếp tục khẳng định vai trò là nhân tố tích cực, góp phần thúc đẩy hòa bình, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới. Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục sát cánh đồng hành cùng ASEAN, mong muốn chung tay kiến tạo tương lai dựa trên hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực.

Xin trân trọng cảm ơn tất cả quý vị đã lắng nghe.