CÔNG TÁC SÁP NHẬP CƠ SỞ GIÁO DỤC: BƯỚC ĐỔI MỚI ĐÁNG CHỜ CỦA NGÀNH GIÁO DỤC VIỆT NAM

Tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm của ngành nội vụ diễn ra sáng 9.7, ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức biên chế (Bộ Nội vụ), đã cập nhật về tiến trình sắp xếp lại các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ông Nam cho biết, đến cuối năm 2025, các địa phương đã hoàn thành phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục theo mô hình mới, đảm bảo tiến độ do Trung ương đề ra. Việc sắp xếp này nhằm giữ vững mạng lưới trường lớp, chỉ điều chỉnh những cơ sở nhỏ, phân tán hoặc chưa đáp ứng yêu cầu về tổ chức và chất lượng giáo dục.

Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT, đến nay, cả nước đã sáp nhập 1.955 cơ sở, giải thể 1.017, thành lập mới 857 và tổ chức lại 1.518 cơ sở. Kết quả này giúp giảm tổng số cơ sở giáo dục công lập từ 45.390 xuống còn 39.581, giảm 5.809 đầu mối.

Trong đó, số trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và các trung tâm giáo dục thường xuyên đều giảm, riêng số trường trung học phổ thông và các trường phổ thông nhiều cấp học lại tăng, cho thấy xu hướng phát triển các trường liên cấp. Số trung tâm học tập cộng đồng còn 2.140, giảm mạnh so với 6.630 trước đó, đồng thời còn hơn 1.000 điểm trường dư thừa, cùng khoảng 1.370 cơ sở chuyển đổi công năng.

Bộ GD-ĐT ghi nhận rằng, việc sắp xếp đã góp phần tinh gọn bộ máy quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ cán bộ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, một số địa phương vùng sâu, vùng xa gặp nhiều khó khăn trong xử lý điểm trường dôi dư do đặc thù địa hình chia cắt, dân cư phân tán, và tiến độ xử lý cơ sở vật chất còn chậm.

Bộ đề nghị Bộ Nội vụ tiếp tục phối hợp để hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương trong việc sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục phù hợp với chủ trương của Đảng, chỉ đạo của trung ương về mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, cần phát huy tính chủ động, trách nhiệm của các địa phương trong công tác này.

Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT kiến nghị Chính phủ tiếp tục bổ sung biên chế giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non và giáo viên dạy hai buổi/ngày; hoàn thiện cơ chế quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bố trí ít nhất một công chức phụ trách giáo dục cấp xã để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Về lộ trình thực hiện, bà Cao Thị Huyền Trân, Giám đốc Sở Nội vụ Đà Nẵng, chia sẻ: các đô thị trung tâm quản lý từ 30 đến 50 trường học các cấp của mầm non, tiểu học và trung học cơ sở. Do đó, việc tổ chức theo mô hình mỗi xã, phường chỉ có một trường sẽ gặp nhiều khó khăn ban đầu và cần có lộ trình phù hợp. Đà Nẵng đang nghiên cứu thí điểm mô hình trường liên cấp quy mô lớn trước khi nhân rộng trong những năm tới.

Về phía ông Vũ Hải Nam, ông nhấn mạnh, Nghị quyết 19 của Chính phủ xác định rõ vai trò của các đơn vị sự nghiệp trong phát triển kinh tế – xã hội, đã giảm hơn 21% số đơn vị này. Đối với ngành giáo dục, sắp xếp lại các cơ sở từ mầm non đến trung học phổ thông dự kiến giảm tối thiểu 30% đầu mối trong thời gian tới, tập trung vào mô hình trường liên cấp quy mô lớn hoặc các trường có nhiều cấp học để phù hợp với điều kiện thực tế và tạo điều kiện học sinh tiếp cận dịch vụ giáo dục tốt hơn.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các địa phương tiếp tục đẩy mạnh quá trình sắp xếp mạng lưới trường học theo đúng chỉ đạo của trung ương và Chính phủ. Đối với các trường đại học, cao đẳng, việc sắp xếp và tinh gọn hệ thống đang được đẩy mạnh, hướng tới hoàn thành mục tiêu trong quý 3 năm nay để phù hợp với kế hoạch chung của toàn ngành giáo dục.