BƯỚC CHUẨN BỊ HÀO HỨNG CHO HÀNH TRÌNH TÌM KIẾM XÁC ĐỊNH MỘ LIỆT SĨ TẠI CÔNG VIÊN LÊ THỊ RIÊNG

Sáng ngày 15.6, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng các đơn vị liên quan đã chính thức bắt đầu công tác khảo sát và thăm dò khu vực từng là nghĩa địa cũ trong Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng). Đây là bước tiếp theo của quá trình nghiên cứu, sau khi thu thập các tư liệu lịch sử, ảnh tư liệu, ảnh vệ tinh cũ, cùng thông tin từ nhân chứng và khảo sát thực địa nhằm xác định vị trí hài cốt liệt sĩ chôn cất tại khu vực này.

Với sự hỗ trợ của thiết bị radar xuyên đất, các chuyên gia và lực lượng thực thi nhiệm vụ đã bắt đầu quét toàn bộ khu vực trong suốt ba ngày từ 15 đến 18.6. Đội ngũ tham gia gồm các cán bộ của Bộ Tư lệnh TP.HCM, lực lượng công binh, nhân viên bản đồ, các nhà khoa học từ Trường đại học Khoa học tự nhiên và Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM, cùng các chuyên gia thiết kế của Viện thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật và Binh chủng Công binh.

Lực lượng công binh đã thực hiện các nhiệm vụ dò tìm bom mìn để đảm bảo an toàn mặt bằng trước khi tiến hành khảo sát bằng thiết bị địa vật lý. Trước khi bắt đầu quét radar, nhóm kỹ thuật đã chuẩn bị sẵn sàng, xác định ba khu vực trọng điểm nhằm mục tiêu xác định các vị trí nghi có dấu hiệu chôn cất tập thể. Các khu vực này dựa trên các dữ liệu tích lũy từ ảnh tư liệu, không ảnh cũ, dấu vết địa hình, thông tin từ nhân chứng và phân tích khoa học.

Các điểm cần khảo sát gồm:
– Khu vực 1 (tọa độ 10.78462, 106.66466) rộng khoảng 500 m²
– Khu vực 2 (tọa độ 10.78399, 106.66458) rộng khoảng 1.200 m²
– Khu vực 3 (tọa độ 10.78433, 106.66443) rộng khoảng 800 m²

Việc xác định các vị trí này được thực hiện dựa trên những dữ liệu đa dạng, từ ảnh tư liệu, không ảnh cũ đến các dấu mốc khảo cổ và dấu vết địa hình còn lại. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành đối chiếu, dựa trên bản đồ mới và cũ, để xác định chính xác những rãnh mộ tiềm năng trong quá trình phân tích dữ liệu.

Khách quan và đầy trăn trở, ông Nguyễn Xuân Thắng – thành viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam – nhấn mạnh những khó khăn trong quá trình xác định vị trí ngày xưa của các mộ phần: “Các mốc xưa gần như đã mất đi, các nghĩa trang cũ bị giải tỏa, đường sá và địa hình bị biến đổi qua nhiều giai đoạn. Tuy nhiên, nhờ công nghệ đối chiếu không ảnh cũ và mới, chúng tôi đã có thể dựng lại phần nào cảnh quan và dự đoán chính xác khu vực tập trung các dấu hiệu chôn cất.”

Các phương pháp chính được sử dụng trong đợt khảo sát này gồm radar xuyên đất và đo ảnh điện. Tổ khảo sát huy động 12 người cùng ba thiết bị nhằm quét và phân tích dữ liệu, trong đó radar sẽ phát sóng điện xuyên lòng đất để xác định những dị thường dưới lòng đất, gồm rãnh mộ, hố sụt, hoặc các công trình bị chôn vùi.

Phương pháp radar cho độ phân giải cao, giúp khoanh vùng những điểm bất thường, còn phương pháp ảnh điện bổ sung dữ liệu ở các tầng sâu hơn, giúp mở rộng phạm vi khảo sát. Sau khi thực hiện quét, dữ liệu sẽ được dựng thành mô hình 3D để nhìn rõ không gian dưới lòng đất theo từng lớp, từ đó giúp các cơ quan chức năng có căn cứ chính xác hơn để tiến hành khai quật.

Chuyên gia Lê Văn Anh Cường – Trưởng bộ môn Vật lý địa cầu, Đại học Quốc gia TP.HCM – cho biết: “Chúng tôi dự kiến hoàn thành việc đo radar trong 1-2 ngày, còn đo ảnh điện cần nhiều thời gian hơn, khoảng 2 ngày. Các khu vực có nhiều cây xanh, hồ hoặc nhiều công trình cũ sẽ gây ra khó khăn trong quá trình quét và phân tích tín hiệu, nhưng chúng tôi sẽ cố gắng tối đa để đưa ra kết quả chính xác nhất có thể.”

Dữ liệu sau đó sẽ được xử lý để dựng thành mô hình 3D toàn diện, giúp xác định rõ vị trí rãnh mộ trong lòng đất. Tuy nhiên, ông Cường cũng cảnh báo rằng việc phát hiện các dị thường dưới lòng đất chỉ mang tính chất khoanh vùng, chứ không thể xác định chính xác hài cốt liệt sĩ mà không cần khai quật. Như ông Thắng chia sẻ: “Việc sớm làm rõ sự thật lịch sử, đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ xứng đáng là mong muốn lớn nhất của chúng tôi hiện nay, và công nghệ này chính là bước đệm cho những bước tiếp theo.”

Trong suốt quá trình khảo sát, các chuyên gia còn phối hợp dựng dữ liệu thành các bản đồ số, mô hình 3D để hỗ trợ công tác khai quật sau này. Phương pháp này giúp các nhà khoa học và cơ quan chức năng có thể đưa ra quyết định chính xác, hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm thời gian trong quá trình tìm kiếm, khảo sát các khu vực-tiềm năng.