PHILIPPINES TĂNG CƯỜNG NGƯNG NHẬP KHẨU GẠO, GÂY ÁP LỰC LỚN CHO NGÀNH XUẤT KHẨU VIỆT NAM
Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) ông Đỗ Hà Nam vừa ký báo cáo cảnh báo về thực trạng đáng lo ngại: Philippines hiện là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 40-45% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Tuy nhiên, việc Philippines chính thức ngưng nhập khẩu gạo trong thời gian tới đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Theo VFA, nếu Philippines dừng nhập khẩu, các hợp đồng đã ký kết nhưng chưa giao hàng sẽ bị đình trệ, dẫn đến tình trạng tồn kho tăng cao và gây áp lực lớn về thanh khoản cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam. Trong tháng 8, nhiều hợp đồng đã được các doanh nghiệp Việt ký nhưng chưa kịp giao do người mua Philippines chưa thực hiện thủ tục nhập hàng, điều này càng làm xoáy sâu thêm mối lo về tồn kho và giảm giá bán.
Việc ngừng xuất khẩu sang thị trường Philippines dự kiến kéo dài trong hai tháng 9 và 10 sẽ làm gia tăng tồn kho, gây giảm giá xuất khẩu và làm giảm biên lợi nhuận của các doanh nghiệp. Đồng thời, khi thiếu khách mua, giá nội địa gạo cũng sẽ chịu áp lực giảm, tác động trực tiếp đến lợi nhuận của các nông dân trồng gạo.
Các doanh nghiệp hiện cần nhận được sự hỗ trợ về tín dụng với lãi suất thấp, gia hạn thời hạn trả nợ và duy trì kho dự trữ để có thể tiếp tục xuất khẩu khi Philippines mở cửa trở lại. Bên cạnh đó, việc áp dụng thuế VAT 5% theo luật thuế mới từ ngày 1-7 đã gây thêm áp lực về nguồn vốn lưu động của các doanh nghiệp, chưa được tháo gỡ kịp thời, khiến tình hình càng thêm khó khăn.
VFA cũng đã đề nghị Bộ Công Thương phối hợp gửi công hàm đến Bộ Nông nghiệp Philippines để đề xuất các hướng tháo gỡ khó khăn từ lệnh cấm nhập khẩu, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì hoạt động xuất khẩu. Đồng thời, cần có hướng dẫn rõ ràng về chủng loại gạo thuộc phạm vi điều chỉnh của lệnh cấm, dựa trên cơ sở Biên bản ghi nhớ về hợp tác thương mại gạo giữa hai quốc gia, ký ngày 30-1-2024, có hiệu lực đến cuối năm 2028.