TĂNG CHI PHÍ LOGISTICS VÀ TÁI CHO CHUYỂN ĐỔI NHIÊN LIỆU: CÂU HỎI VÌ SAO VIỆT NAM KHÔNG TIẾP TỤC BÁN SONG SONG XĂNG KHOÁNG VÀ E10?
Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã giải thích rõ rằng, việc không tiếp tục bán song song xăng khoáng và xăng sinh học E10 là do thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy duy trì quá nhiều loại nhiên liệu trong thời gian dài dẫn đến nhiều bất cập. Những bất cập này gồm tăng chi phí logistics, tồn chứa, gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ và giảm hiệu quả của quá trình chuyển đổi năng lượng xanh.
Trong quá trình xây dựng kế hoạch chuyển đổi, Bộ Công thương cho biết, Việt Nam từng thử nghiệm song song xăng khoáng và xăng sinh học nhằm tạo thời gian để người dân làm quen, hạ tầng phân phối và kỹ thuật từng bước thích nghi, phù hợp với lộ trình đã đề ra từ năm 2012 theo Quyết định 53. Từ năm 2018, xăng E5 được phân phối chính thức toàn quốc, còn việc triển khai xăng E10 vẫn còn đang trong quá trình thực hiện, theo hướng từng bước nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc duy trì phân phối đồng thời hai loại xăng sinh học E5 và E10 là bước tiếp theo trong lộ trình, phù hợp với chủ trương của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải carbon, hướng tới kinh tế xanh và phát triển bền vững. Ông cho biết, xăng E10 đã được nghiên cứu và thử nghiệm, phù hợp với phần lớn phương tiện hiện nay. Các quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan và Philippines đều đã sử dụng phổ biến xăng E10, còn những phương tiện quá cũ, ít sử dụng hoặc hệ thống chưa phù hợp, khuyến cáo người dân cần kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu định kỳ.
Chính sách của Việt Nam dự kiến duy trì xăng E5 đến năm 2030 nhằm phục vụ các phương tiện cũ chưa chịu thích nghi với xăng E10. Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi cần đi đôi với các hoạt động nâng cao ý thức của người tiêu dùng, đảm bảo nguồn cung ethanol ổn định, bởi phần lớn ethanol hiện nay vẫn phải nhập khẩu và mức cung trong nước còn thấp.
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho rằng, xăng E10 là chiến lược tối ưu giúp thực hiện các mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, bảo đảm nguồn cung ổn định, dễ sử dụng và giảm thiểu chi phí đầu tư hạ tầng. Ông cũng lưu ý, doanh nghiệp nhỏ gặp nhiều khó khăn trong quá trình phối trộn, cần được chính sách hỗ trợ trong giai đoạn chuyển đổi.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc duy trì quá nhiều loại nhiên liệu gây ra rắc rối về chi phí, phân phối, thậm chí có thể khiến các doanh nghiệp nhỏ phá sản do đầu tư lớn vào các trụ bơm mới. Việc chuyển sang xăng sinh học là xu thế phù hợp và đã được thử nghiệm lâu dài. Tuy nhiên, để đảm bảo thành công, cần có chiến lược truyền thông rõ ràng, minh chứng thuyết phục và nguồn cung ethanol dài hạn, đặc biệt là trong điều kiện hiện nay chủ yếu phải nhập khẩu.
Các hãng ô tô thế giới như tại Mỹ, Brazil hay Thái Lan đã triển khai sử dụng nhiên liệu sinh học trong nhiều năm. Trưởng Tiểu ban truyền thông của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam Đào Công Quyết khuyến cáo người tiêu dùng kiểm tra phương tiện, thay thế phụ tùng khi cần thiết trước khi chuyển sang dùng xăng E10. Ông cũng lưu ý, nếu xe được bảo dưỡng đúng tiêu chuẩn, không sử dụng nhiên liệu kém chất lượng hay có tạp chất, hiện tượng hụt ga hoặc giảm hiệu suất vận hành sẽ không xảy ra. Người dùng cũng cần tránh để xe quá lâu không vận hành, nhất là khi bình xăng còn ít nhiên liệu, để tránh ethanol hút ẩm từ không khí gây hỏng hệ thống nhiên liệu. Việc thay lọc xăng định kỳ cũng là biện pháp giúp duy trì hệ thống vận hành ổn định.