TẬP BĂNG KHỔNG LỒ TÁCH RỜI, KHÁM PHÁ HỆ SINH THÁI BẢO VỆ ẨN GIÓNG DƯỚI ĐÁY BIỂN NAM CỰC

Một tảng băng trôi với kích thước bằng thành phố Chicago vừa tách khỏi thềm băng Nam Cực, mở ra cánh cửa mới cho các nhà khoa học trong hành trình khám phá hệ sinh thái chưa từng được biết đến dưới lòng biển sâu. Sự kiện này không chỉ là một cảnh báo về tác động của biến đổi khí hậu mà còn hé lộ các bí mật sinh thái quan trọng đang bị ẩn giấu trong vùng biển rộng lớn chưa tiếp xúc.

HỆ SINH THÁI DƯỚI LỚP BĂNG

Tảng băng A-84, vừa rời khỏi Thềm băng George VI vào ngày 13/1/2025, là hiện tượng địa chất đặc biệt. Trong quá trình vỡ ra, các nhà nghiên cứu của Viện Hải dương Schmidt đã ngay lập tức chuyển hướng gọi là cuộc thám hiểm để khảo sát vùng đáy biển phía dưới, nơi từng bị che khuất bởi hơn 200 dặm vuông băng. Những dữ liệu đầu tiên từ cuộc khảo sát đặc biệt này cho thấy, chưa từng có ai tiếp cận vùng đáy biển này trước đó.

Tàu nghiên cứu R/V Falkor và phương tiện lặn từ xa SuBastian đã làm việc tại địa điểm này từ ngày 25/1, trong vòng 8 ngày, để thu thập hình ảnh và dữ liệu về cấu trúc địa chất, môi trường sinh thái và sinh vật biển. Kết quả bất ngờ nhất là việc các nhà khoa học phát hiện ra một hệ sinh thái phát triển mạnh mẽ, đa dạng, thậm chí phong phú hơn dự kiến, mặc dù bề mặt biển trong vùng bị phủ lớp băng dày tới 152 mét.

Một số chuyên gia cho biết, các dòng hải lưu đóng vai trò vận chuyển chất dinh dưỡng từ các vùng khác đến khu vực này, giúp duy trì sự sống của hệ sinh thái dù điều kiện ánh sáng và nguồn chất dinh dưỡng trực tiếp từ mặt trời bị hạn chế.

ĐA DẠNG SINH HỌC ĐỘC ĐÁO VÀ THÁCH THỨC TỪ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Trong hệ sinh thái mới được khám phá, nhiều loài sinh vật đa dạng đã được ghi nhận, bao gồm san hô và bọt biển lớn, hỗ trợ cho nhiều loài sinh vật khác. Đặc biệt, cá băng, nhện biển khổng lồ và bạch tuộc đã trở thành những biểu tượng của sự phong phú sinh thái chưa từng thấy. Các nhà nghiên cứu nhận định, cộng đồng sinh vật này đã tồn tại ít nhất hàng chục, thậm chí hàng trăm năm, xây dựng nên mảnh ghép sinh thái đặc biệt của vùng đáy biển này.

Giám đốc nghiên cứu Patricia Esquete cho biết: “Chúng tôi đã chứng kiến một hệ sinh thái khỏe mạnh và đa dạng, điều này thật đáng kinh ngạc. Các loài này đã phát triển vượt qua giới hạn của khả năng thích nghi, và có thể đã tồn tại từ lâu trước khi biển bị bao phủ bởi lớp băng dày như hiện tại.”

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng cảnh báo về mối đe dọa do biến đổi khí hậu. Hình ảnh vệ tinh của NASA cho thấy quá trình tan chảy của tảng băng kể từ tháng 1 đến tháng 2/2025, đồng thời nhấn mạnh rằng vấn đề nóng lên toàn cầu đang làm giảm khối lượng băng tại Nam Cực, gây nguy cơ tổn thương hệ sinh thái mới phát hiện này.

Sông Băng Thwaites, còn gọi là “Sông băng Ngày Tận Thế”, đặc biệt đáng chú ý vì khả năng làm mực nước biển dâng cao hơn nhiều nếu tiếp tục tan chảy. Nhà nghiên cứu Sasha Montelli từ Đại học College London nhận định: “Việc mất băng từ Dải băng Nam Cực là yếu tố chính khiến mực nước biển toàn cầu tăng lên, và mọi hành động đều ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng sinh thái cũng như sự phát triển của nhân loại.”

Với khám phá mới này, các nhà khoa học hy vọng sẽ hiểu rõ hơn về các hệ sinh thái dưới biển, từ đó có cơ sở đưa ra những chiến lược bảo vệ và ứng phó hiệu quả với những biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.