SỐNG THẾ NÀO VỚI 1 TRIỆU ĐỒNG? GÂY BẤT CẬP VÀNG SỐNG THẬT

Trong suốt 16 năm qua, điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đã tăng gấp 3 lần, nhưng quy định về người phụ thuộc vẫn rập khuôn từ cách đây hơn một thập kỷ, khiến nhiều người băn khoăn, bức xúc về sự lạc hậu của hệ thống thuế hiện hành.

NGƯỜI PHỤ THUỘC VỚI MỨC THU NHẬP 1 TRIỆU ĐỒNG – CÓ THỰC SỰ PHÙ HỢP?

Điều kiện để xác định người phụ thuộc hiện nay chỉ dựa trên mức thu nhập không quá 1 triệu đồng/tháng, một con số hết sức lỗi thời. Bà Hà, một cán bộ hưu trí sống tại Đà Nẵng, chia sẻ: Với lương hưu 4 triệu đồng mỗi tháng, bà và chồng phải tiết kiệm tối đa, còn các con của bà đều hỗ trợ tiền sinh hoạt. Tuy nhiên, dù có thu nhập vượt 1 triệu đồng từ lương hưu, bà vẫn không đủ điều kiện làm người phụ thuộc của con vì quy định đã khắt khe. Bà đặt câu hỏi, với mức lương đó, làm sao một người già như bà có thể sống nổi trong điều kiện hiện nay? Nhiều người khác, như những người sống dựa vào trợ cấp hay tiền tuất, cũng rơi vào tình cảnh tương tự.

TS Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và công nghệ Hà Nội, bày tỏ: “Chỉ số giá tiêu dùng tăng gấp đôi, thu nhập bình quân đầu người cũng tăng đáng kể trong 16 năm qua, nhưng mức 1 triệu đồng lại không đổi. Thực tế, để nuôi sống một người, mức đề ra cần phải cao hơn nhiều, ít nhất là gấp 3 lần quy định hiện tại.” Ông đề xuất, đến năm 2026, mức GTGC cho người phụ thuộc nên nâng lên 6,2 triệu đồng để phù hợp với thực tế và chuẩn nghèo của đất nước.

BẤT CẬP TỪ THU NHẬP VÃNG LAI VÀ THUẾ 10%

Một quy định khác gây tranh cãi là việc khấu trừ thuế 10% đối với thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng trở lên. Ông Nguyễn Hữu, một người làm thêm tại TP.HCM, phản ánh: “Mình làm các công việc bên ngoài, nhận tiền nhuận bút, rồi bị khấu thuế 10%. Thấy khó hiểu, vì số tiền này nhỏ, lại không rõ phần thuế có vào ngân sách hay không.” Khi tra cứu qua hệ thống eTax, ông Hữu phát hiện mình phải đóng thuế hàng chục triệu đồng, trong khi khoản thu nhập không lớn.

TS Nguyễn Ngọc Tú phân tích: “Mức 2 triệu đồng là quá thấp, khiến người lao động thiệt thòi, còn cơ quan thuế bỏ lỡ cơ hội thu đúng, thu đủ. Nếu nâng mức lên 8-10 triệu đồng mỗi lần nhận, sẽ hợp lý hơn, giảm tải công việc và tránh nghẽn thuế.” Quan trọng hơn, nhiều người chỉ nộp thuế xong rồi quên, không chú ý đến quyết toán cuối năm, dẫn đến khó khăn trong chứng minh nghĩa vụ thuế và dễ bị xử phạt cao.

TƯƠNG LAI NÊN ĐẠT NGUYÊN TẮC PHÙ HỢP THỰC TẾ

Chuyên gia cũng đồng tình, việc giữ nguyên mức 2 triệu đồng quá lâu gây thiệt thòi lớn cho người dân và làm tăng gánh nặng cho cơ quan thuế. “Chúng ta cần sớm cập nhật các quy định này, đề xuất nâng lên phù hợp với lạm phát và thu nhập thực tế,” ông Trần Xoa, Giám đốc công ty luật Minh Đăng Quang, nhấn mạnh. Đặc biệt, việc điều chỉnh mức thu nhập để tính thuế vãng lai cần thực hiện để đảm bảo quyền lợi của người lao động và tránh thất thoát ngân sách nhà nước.