PHÁT HIỆN CÁC CỌC GỖ HƠN 700 NĂM TUỔI DƯỚI LÒNG SÔNG VÂN: MỞ RA Hành Trình Khám Phá Di Sản Thời Nhà Trần

Ngày 23.4, bà Vũ Thị Thu, Phó giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, cho biết đơn vị đang tiến hành bảo quản và nghiên cứu ba cọc gỗ được phát hiện dưới lòng sông Vân. Hiện vật này có thể là những bằng chứng quý giá về quá khứ lịch sử của khu vực này, đặc biệt liên quan đến thời kỳ nhà Trần.

Các cọc gỗ có chiều dài từ 3,76 đến 4,08 mét, chu vi thân từ 1,16 đến 1,46 mét, được gia công và đóng thẳng đứng thành hai hàng theo một sơ đồ rõ ràng, không phải là hiện tượng trôi dạt tự nhiên. Phần đầu cọc nhọn hướng xuống dưới, phần thân đã có dấu hiệu mục nát do thời gian.

Bà Vũ Thị Thu nhận định dựa trên đặc điểm kỹ thuật và vị trí phát hiện, các cọc gỗ này có thể liên quan đến hoạt động quân sự, thủy lợi hoặc giao thông từ thời nhà Trần thế kỷ XIII. Phát hiện này nằm trong khuôn khổ dự án cải tạo sông Vân, tại vị trí cách cầu Chà Là khoảng 30 mét về phía bắc.

Sau khi phát hiện, các chuyên gia của Bảo tàng tỉnh đã kiểm tra hiện trường và nhận định các cọc có đặc điểm tương đồng với hệ thống cọc gỗ từng được tìm thấy tại khu vực chợ Sa (Bắc Ninh), vốn liên quan đến các hoạt động chiến tranh và phòng thủ trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông. Các đặc điểm chung gồm kỹ thuật chế tác, hình dạng cong tự nhiên, và vị trí đóng tại cửa sông, cho thấy chúng có thể là phần của hệ thống phòng thủ thời nhà Trần.

Việc phát hiện các cọc gỗ này đóng vai trò quan trọng trong việc phục vụ nghiên cứu về không gian kiến trúc, các hoạt động của cư dân cổ tại khu vực Hoa Lư xưa. Những hiện vật này giúp các nhà khảo cổ hiểu rõ hơn về quy mô, cấu trúc và chức năng của các công trình thủy lợi hoặc phòng thủ thời kỳ này.

Sông Vân, còn gọi là sông Vân Sàng, là tuyến đường thủy quan trọng trong hệ thống sông Đáy, nối kết sông Vạc và sông Đáy. Tuy không dài, chỉ khoảng 7 km, nhưng sông Vân xuyên qua trung tâm đô thị Ninh Bình, là nơi chứng kiến nhiều hoạt động lịch sử của khu vực.

Theo các tài liệu lịch sử, từ thời vua Đinh Tiên Hoàng, khu vực này đã được xây dựng hệ thống phòng thủ, trong đó có các tiền đồn và đồn thủy tại các điểm như núi Non Nước, điện Vân Sàng, và làng Thiện Trạo. Vị trí phát hiện các cọc gỗ nằm trong phạm vi khu vực này, càng làm dấy lên giả thuyết rằng chúng liên quan đến các hoạt động phòng thủ trong các cuộc chiến của thời nhà Trần.