VÔ CẢNH: VẮC XIN COVID-19 GÂY UNG THƯ – SAI LẦM NGHIÊM TRỌNG TRONG LỜI ĐỒN ĐỌA

Gần đây, thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc những người tiêm vaccine Pfizer và Moderna bị ung thư đã gây xôn xao dư luận. Nhiều người hoang mang, lo lắng mà chưa kịp suy nghĩ kỹ càng trước các diễn giải thiếu chính xác. Theo TS Nguyễn Hồng Vũ, Viện Nghiên cứu ung thư Quốc gia City of Hope, California, Mỹ, các thông tin này xuất phát từ một bài nghiên cứu đăng trên tạp chí Oncotarget, nhưng rõ ràng đây không phải là bằng chứng chứng minh vaccine gây ung thư.

PHẦN LỚN DỮ LIỆU LÀ CÁC BÁO CÁO TỪ NHỎ, KHÔNG ĐỦ ĐỦNG ĐÁO
Bài báo này là một tổng hợp các báo cáo ca bệnh nhỏ và các nghiên cứu hồi cứu nhằm tạo ra tín hiệu giả thuyết chứ không thể kết luận một mối quan hệ nhân-quả giữa vaccine và ung thư. Nó không có thiết kế thử nghiệm, không nhóm chứng rõ ràng, không thể tính nguy cơ tỷ lệ hoặc tuyệt đối ở quy mô dân số. Chính tác giả cũng nhấn mạnh đây chỉ là các tín hiệu ban đầu để đặt ra câu hỏi, chứ không phải xác nhận vaccine gây ung thư.

VIỆC GẶP GỠ UNG THƯ SAU TIÊM CHẤT CHỈ LÀ LIÊN HỆ VỀ THỜI GIAN
Việc một người phát hiện ung thư sau khi tiêm vaccine chỉ phản ánh mối liên hệ về thời gian, chưa thể quy kết nguyên nhân. Trong bối cảnh hàng tỷ mũi tiêm đã được thực hiện, những ca phát hiện ung thư xuất hiện sau tiêm đều theo xác suất, đặc biệt là khi dịch bệnh làm trì hoãn các hoạt động sàng lọc và điều trị, khiến nhiều bệnh ung thư được chẩn đoán muộn hoặc diễn tiến nhanh hơn.

THIÊN LẠCH TRONG LỰA CHỌN VÀ BÁO CÁO
Các báo cáo dạng case report thường có xu hướng báo cáo những trường hợp “lạ” hoặc bất thường sau tiêm, trong khi hàng triệu trường hợp không có vấn đề gì lại ít khi được đề cập. Điều này gây ra cảm giác rủi ro quá mức và dễ dẫn đến các diễn giải sai lệch trong cộng đồng.

DƯ LIỆU DÂN SỐ KHÔNG ỦNG HỘ TĂNG RỦI RO
Các nghiên cứu lớn, trên hàng triệu người, không cho thấy nguy cơ ung thư tăng lên do vaccine Covid-19. Thậm chí, nhiều nghiên cứu quốc tế còn chỉ ra rằng vaccine giúp giảm thiểu nhập viện và tử vong do Covid, từ đó hỗ trợ duy trì điều trị cho các bệnh nhân ung thư cũng như giảm nhẹ gánh nặng bệnh tật.

CƠ CHẾ SINH HỌC CHỈ LÀ GIẢ THUYẾT, KHÔNG PHẢI BẰNG CHỨNG
Các đề xuất về cơ chế gây ung thư từ vaccine như miễn dịch, cytokine hay ảnh hưởng đến vi môi trường khối u chỉ là giả thuyết, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo. Điều này chưa có chứng cứ khoa học nào xác nhận vaccine trực tiếp gây ung thư.

TOÀN CẦU CHỐNG NÓI THÊM VỀ AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ VACCINE
Viện Nghiên cứu và các tổ chức y tế uy tín đều nhất quán khẳng định vaccine Covid-19 an toàn và hiệu quả trong việc bảo vệ cộng đồng khỏi dịch bệnh. Những số liệu thống kê lớn cho thấy tiêm vaccine còn giúp giảm thiểu rủi ro mắc bệnh nặng và giảm gánh nặng ung thư vì dịch bệnh.

Kết luận, việc trích dẫn bài báo này để chống lại vaccine, hoặc ngộ nhận rằng vaccine gây ung thư do các tín hiệu ban đầu là không chính xác, thiếu cơ sở khoa học. Đây chỉ là một bước khảo sát sơ bộ, mở ra câu hỏi nghiên cứu mới, chứ không phải bằng chứng về mối liên hệ nhân-quả. Cần tránh hiểu lầm và bảo vệ cộng đồng khỏi các thông tin sai lệch, góp phần duy trì niềm tin vào các biện pháp phòng chống dịch hiệu quả.