TÁI CHẾ TẠO GIÁ TRỊ TỪ TÀI SẢN TRÍ TUỆ: NHỮNG ĐIỂM NGHẼN CẦN XÓA BỎ

Trong bối cảnh toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang dựa trên tri thức, câu hỏi lớn đặt ra là Việt Nam đã sẵn sàng khai thác tối đa tiềm năng của tài sản trí tuệ chưa? Tại hội thảo “Khung khổ pháp lý và chính sách về thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ – động lực tăng trưởng kinh tế mới” do Ban Chính sách, Chiến lược T.Ư phối hợp cùng Bộ KH-CN tổ chức ngày 3.10, ông Phạm Đại Dương, Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược T.Ư, đã nhấn mạnh vai trò của tài sản trí tuệ không chỉ đơn thuần là công cụ bảo vệ sáng tạo mà còn là đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

TÀI SẢN TRÍ TUỆ PHẢI ĐƯỢC CHUYỂN HÓA VÀ TỰ DO HÓA TRÊN THỊ TRƯỜNG

Trong phát biểu của mình, ông Dương cho biết cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để tài sản trí tuệ không chỉ tồn tại trên giấy chứng nhận mà còn được tích hợp vào chuỗi giá trị thị trường một cách hiệu quả. Thế giới đã chứng minh thương hiệu có khả năng chiếm đến 90% giá trị doanh nghiệp tại Mỹ, trong khi tại Việt Nam, khả năng này vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt trong việc thế chấp quyền sở hữu trí tuệ để huy động vốn.

Chủ tịch Công ty Luật TNHH Trương Anh Tú, luật sư Trương Anh Tú, tham gia thảo luận, đặt vấn đề: Tại sao quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam lại gặp nhiều rào cản trong việc chuyển nhượng, thế chấp hay góp vốn? Ông nhấn mạnh rằng, quyền sở hữu trí tuệ chỉ thực sự mang lại giá trị khi được định giá rõ ràng, chuyển nhượng linh hoạt, góp vốn hoặc thế chấp để sinh lợi, còn nếu chỉ là một biểu tượng pháp lý hình thức thì khó có thể hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Ba điểm nghẽn lớn cần tháo gỡ

Các chuyên gia đều nhất trí về ba điểm nghẽn chính cản trở việc khai thác tối đa tài sản trí tuệ ở Việt Nam: thiếu hệ thống định giá minh bạch, chưa có chuẩn mực kế toán ghi nhận tài sản trí tuệ, và ngân hàng chưa sẵn lòng sử dụng tài sản trí tuệ làm vật bảo đảm do thiếu cơ chế kiểm soát rủi ro rõ ràng.

NGÂN HÀNG SẴN SÀNG HỘ TRỢ CHO TÀI SẢN TRÍ TUỆ ĐƯỢC THẾ CHẤP

Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ông Phạm Tiến Dũng, khẳng định ngành ngân hàng sẵn sàng hỗ trợ khi có hệ thống pháp luật rõ ràng và khả thi. Ông nhấn mạnh rằng tín dụng hóa tài sản trí tuệ không chỉ là một công cụ tài chính mà còn là chỉ số thể hiện năng lực đổi mới sáng tạo của nền kinh tế.

PHÁP LUẬT ĐANG ĐƯỢC ĐIỀU CHỈNH ĐỂ ĐẦU TƯ VÀ BẢO VỆ TÀI SẢN TRÍ TUỆ

Trong dự thảo sửa đổi luật Sở hữu trí tuệ sắp trình Quốc hội, Bộ KH-CN đề xuất mở rộng quyền định đoạt của chủ sở hữu tài sản trí tuệ như quyền thế chấp, góp vốn và chuyển nhượng. Đồng thời, dự thảo còn đề xuất thành lập các hành lang pháp lý cho các tổ chức định giá, sàn giao dịch và quỹ đầu tư chuyên biệt cho lĩnh vực này.

THÁO GỠ NHỮNG RÀO CẢN, TXUYÊN ĐƯỜNG CHO TÀI SẢN TRÍ TUỆ PHÁT TRIỂN

Phát biểu kết luận, ông Phạm Đại Dương kiến nghị phối hợp xây dựng báo cáo trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư về những vấn đề tồn tại, hạn chế, cùng các giải pháp phát triển thị trường tài sản trí tuệ. Ông nhấn mạnh tài sản trí tuệ cần được nhìn nhận như một vốn quý, là nền tảng tạo ra giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cho nền kinh tế, chứ không chỉ là phần trang trí trong chiến lược phát triển quốc gia.