GÓC TỐI ĐẨY NÉN ĐẾN CÙNG CỦA TƯ DUY SƯ PHẠM TRONG VỤ ÁN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC LƯƠNG THẾ VINH

Trong một vụ việc gây chấn động dư luận tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (TP.HCM), lời trần tình của cô giáo L.T.M. về việc ép học sinh tự đâm kim vào tay đã mở ra một góc tối đáng sợ trong tư duy sư phạm. Câu nói của cô: “Bạn nào vi phạm, không ngoan thì tự cầm kim tiêm vào tay mình, chứ cô không tiêm vào tay các em” không chỉ đơn thuần là một lời giải thích về hình phạt mà còn hé lộ một cách tiếp cận tâm lý đầy tính toán, ẩn chứa những độc tố có thể tàn phá nhân cách của trẻ nhỏ.

SỰ CƯỜNG ÉP “ĐỘI LỐT” TỰ NGUYỆN

Khi cô M. khẳng định “Cô không tiêm vào tay các em”, như thể đang cố gắng đổ trách nhiệm về phía học sinh, nhưng thực chất, đó là một hình thức cưỡng ép tâm lý cực đoan. Trong môi trường lớp học, mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh tiểu học luôn tồn tại một quyền lực bất đối xứng. Những đứa trẻ mới lớp 3 chưa đủ khả năng phản kháng trước những yêu cầu của người lớn, đặc biệt là người mang quyền uy trong lớp. Việc bắt buộc trẻ “tự cầm kim” để gây tổn thương cho chính mình là một hình thức tra tấn tinh thần tinh vi, ép đứa trẻ phải vượt qua bản năng phản kháng tự nhiên của con người – né tránh đau đớn – để thực hiện hành vi tự hủy hoại theo ý muốn của người lớn. Hành động này sâu xa hơn nhiều so với bạo lực vật lý, vì nó xâm phạm trực tiếp vào ý chí tự do của trẻ nhỏ, làm rối loạn tâm lý và khiến trẻ mất niềm tin vào chính mình.

CHIÊU TRÒ “ĐỔ LỖI CHO NẠN NHÂN”

Câu nói của cô giáo mang ý nghĩa tàn nhẫn khi cố tình truyền tải thông điệp rằng: “Nếu em đau, đó là lỗi của em vì em đã không ngoan, và chính em là người gây ra nỗi đau đó.” Chiêu trò này đẩy đứa trẻ vào vòng xoáy tự trách móc, phai nhạt nhận thức về đúng sai của hành vi của giáo viên. Khi lớn lên, trẻ có thể rơi vào trạng thái tự dằn vặt, tự trách bản thân vì đã “tự gây ra” nỗi đau. Đây là chiêu thức né tránh trách nhiệm, nhằm làm giảm đi sự trừng phạt về pháp lý hoặc đạo đức dành cho người lớn. Trong suy nghĩ của cô giáo, việc không trực tiếp cầm kim là cách để tránh bị xem là phạm pháp hoặc vô đạo đức, dù hành động của cô rõ ràng đã gây ra tổn thương tâm lý sâu sắc cho các học sinh.

SỰ LẠNH LÙNG ĐẾN MỨC “BĂNG GIÁ” VÀ KẾ HOẠCH TỈ MỈ

Khác với những vụ bạo hành bộc phát do cảm xúc nóng giận, vụ việc tại Lương Thế Vinh cho thấy một sự tỉnh táo và tính toán kỹ lưỡng của người thực hiện. Việc chuẩn bị sẵn kim tiêm, mang từ nhà, đặt trên bàn và thiết lập một “quy luật” rõ ràng từ đầu buổi học cho thấy đây không chỉ là hành động bộc phát mà là một kế hoạch có chủ đích. Cô giáo đã có thời gian cân nhắc về khả năng rủi ro y tế, giữ bình tĩnh để quan sát đám trẻ run rẩy tự đâm vào da thịt mình. Sự thiếu trắc ẩn và chuẩn bị kỹ càng này như một “trò chơi quyền lực”, trong đó kẻ mạnh tận hưởng cảm giác kiểm soát và khuất phục kẻ yếu bằng nỗi sợ hãi cực độ của trẻ nhỏ. Chưa từng có người trưởng thành nào có thể hành xử tàn nhẫn đến mức này một cách tỉnh táo và có chủ ý.

SỰ SỤP ĐỔ CỦA HÌNH TƯỢNG “NGƯỜI THẦY”

Hành động của cô M. chính là biểu hiện tiêu cực của một tư duy giáo dục mang nặng tính “thợ dạy” – coi học sinh như những đối tượng cần nhanh chóng “thuần hóa” bằng mọi giá. Khi một người giáo viên xem nỗi đau thể xác và nỗi sợ bệnh tật trở thành công cụ quản lý lớp học, thì họ đã tự mình đánh mất tư cách của người dẫn dắt, người truyền cảm hứng và bảo vệ học sinh. Những lời nói của cô không chỉ gây tổn thương cho năm học sinh trực tiếp liên quan, mà còn làm tổn thương niềm tin của hàng triệu phụ huynh và cộng đồng. Một xã hội văn minh không thể chấp nhận được sự ngụy biện kiểu “trẻ tự làm, giáo viên không có lỗi”. Giáo viên không chỉ cần dạy trẻ kiến thức, mà còn phải là người bảo vệ, chăm sóc và hướng dẫn các em yêu thương bản thân, chứ không phải là người dạy cách để con trẻ tự gây hại chính mình dưới vương miện của kỷ luật.

Hãy cảnh báo về những mối nguy đang rình rập trong ngành giáo dục nếu tiếp tục dung túng cho các tư duy phản giáo dục, coi trẻ như những đối tượng dễ bị thao túng, và xem nỗi đau của học sinh như một phương tiện để duy trì quyền lực cá nhân.