Cánh cửa phòng cấp cứu bật mở trong đêm tối, tiếng bánh xe cáng nghiến trên sàn bệnh viện vang lên xé tan đi sự yên tĩnh. Cô Trạch, 32 tuổi đến từ Thiểm Tây, Trung Quốc, được đưa vào trong tình trạng đau bụng dữ dội, mặt tái nhợt và hơi thở đứt quãng. Cô tự hào về lối sống lành mạnh, ăn nhiều rau củ, chưa từng nghĩ mình sẽ gục ngã trước một chẩn đoán ung thư gan giai đoạn cuối.

Chỉ vài ngày trước đó, cô Trạch bắt đầu cảm thấy đau bụng bất thường cùng với sốt dai dẳng và suy nhược kéo dài. Dù đã uống thuốc nhiều ngày, tình trạng không thuyên giảm, thậm chí cơn đau ngày một dữ dội hơn, khiến cô phải tự gọi xe cấp cứu tới bệnh viện. Lúc này, cú sốc lớn nhất là bác sĩ chẩn đoán cô mắc ung thư gan giai đoạn cuối, đồng thời chỉ rõ nguyên nhân chính là thói quen ăn rau củ muối kéo dài nhiều năm.

Cô Trạch không khỏi xúc động và hối hận khi nhận ra rằng những thói quen tưởng chừng vô hại lại chính là thủ phạm dẫn đến tình trạng nguy hiểm. Trước đó, cô có những dấu hiệu như hôi miệng dai dẳng, cơ thể suy nhược kéo dài nhưng chủ quan, nghĩ đó chỉ là mệt mỏi bình thường. Người thân và chính cô cũng từng nghĩ ung thư phải gây đau đớn rõ rệt mới đáng lo, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.

Bác sĩ Xue Jungang của Bệnh viện Chữ thập đỏ Tây An nhấn mạnh về đặc điểm của gan: nơi đây thường ít có cảm giác đau, xem nó như “cơ quan câm” hay “kẻ cam chịu” vì thiếu thụ thể cảm nhận đau. Đến khi biểu hiện rõ ràng, ung thư gan đã ở giai đoạn muộn, khó điều trị.

Chia sẻ của cô Trạch về thói quen ăn rau củ muối cho thấy sự ngộ nhận phổ biến về món ăn truyền thống này. Cô từng yêu thích muối rau để giữ lâu, giảm cân, và bổ sung lợi khuẩn cho dạ dày, thậm chí ăn thay cơm hoặc trong các bữa ăn chính. Tuy nhiên, cô đã bỏ qua hiểm họa tiềm tàng phía sau, đặc biệt khi rau củ bị đóng váng, nấm mốc. Theo lời bác sĩ Xue, việc này là dấu hiệu của sự nhiễm nấm mốc và vi khuẩn có hại, sinh ra nitrit và các độc tố vi nấm – những tác nhân trực tiếp gây tổn thương DNA trong tế bào gan, thúc đẩy quá trình hình thành ung thư.

Các quá trình sinh hóa này làm tăng nguy cơ ung thư gan chỉ sau một thời gian ăn quá nhiều rau củ muối, đặc biệt khi chúng đã xuất hiện dấu hiệu đóng váng hoặc nấm mốc rõ rệt. Trong gan, chất độc này bị chuyển hóa thành nitrosamine – một hợp chất gây đột biến tế bào mạnh mẽ. Trong khi gan có thể trung hòa một phần độc tố nếu tiêu thụ với mức độ vừa phải, thì việc ăn nhiều quá mức sẽ làm hệ thống phòng thủ của gan bị tê liệt, mở ra con đường cho khối u hình thành nhanh chóng.

Tiến sĩ Xue khuyên người dân nên hạn chế dùng rau củ muối, nhất là khi rau đã bị đóng váng hoặc nấm mốc. Chỉ nên ăn rau đã chín vàng, hạn chế từ 1-2 lần mỗi tuần, mỗi lần dưới 50g, và tráng qua nước để giảm bớt muối. Có thể thay thế rau muối bằng rau tươi, giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông để hạn chế sự hình thành nitrosamine. Đồng thời, cần nhận thức rõ ràng về các loại thực phẩm khác như đồ ngọt, thực phẩm giàu chất béo và rượu bia, đều là các tác nhân thầm lặng thúc đẩy ung thư gan.

Chuyên gia còn cảnh báo về việc tiêu thụ quá mức các thực phẩm chứa nhiều đường, gây tích tụ mỡ trong gan, thúc đẩy viêm và xơ hóa. Thức uống ngọt, đồ ăn giàu chất béo làm rối loạn chuyển hóa lipid, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của tế bào ung thư. Rượu bia, với chất ethanol biến đổi thành acetaldehyde, cũng là thủ phạm phá hoại gan. Những thói quen ăn uống, vận động hợp lý, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng, cùng khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp mà bác sĩ Xue khuyến cáo để bảo vệ gan, giữ gìn sức khỏe lâu dài.