TĂNG CƯỜNG GIẢI PHÁP NHÀ Ở CHO CÔNG NHÂN, TP.HCM ĐANG HÀNH ĐỘNG MẠNH MẼ

Nhu cầu về nhà ở cho công nhân và người lao động tại TP.HCM hiện còn lên tới gần 1 triệu căn. Theo ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM, khảo sát ban đầu cho thấy có khoảng 33.520 trường hợp mong muốn tiếp cận nhà ở. Trong đó, 3.181 người có nhu cầu thuê, còn lại 30.339 người muốn thuê mua. Những con số này chứng tỏ phần lớn lực lượng lao động không chỉ cần chỗ ở tạm bợ, mà còn hướng tới cuộc sống ổn định, lâu dài và gắn bó với thành phố. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy phát triển nhà ở cho công nhân không chỉ là nhiệm vụ tạm thời mà cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững nguồn nhân lực.

Thực tế cho thấy đa số công nhân sinh sống trong các khu nhà trọ có diện tích nhỏ hẹp, điều kiện sinh hoạt hạn chế, thiếu các tiện ích cần thiết như vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế hay các thiết chế văn hóa. Nếu không giải quyết triệt để bài toán nhà ở, sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, năng suất làm việc, sự ổn định lực lượng lao động và sức cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như chính TP.

TẠO ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN NHÀ Ở XÃ HỘI VÀ CHO THUÊ

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, dự báo đến năm 2030, nhu cầu nhà ở xã hội (NƠXH) của thành phố sẽ gần 1 triệu căn, trong khi TP mới đáp ứng được khoảng 200.000 căn. Các nhà lưu trú dành cho công nhân chỉ mới giải quyết được khoảng 25% nhu cầu thực tế, phần còn lại phải thuê trong các khu nhà trọ không đảm bảo an toàn. Ông Châu nhấn mạnh: Nhu cầu về nhà cho thuê cực kỳ lớn, do đó việc thúc đẩy phát triển nhà cho thuê là điều cần thiết. Tuy nhiên, để thu hút doanh nghiệp tham gia, cần có chính sách ưu đãi mạnh mẽ như miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất tự tạo lập trong suốt vòng đời dự án. Đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp giảm thiểu chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo quỹ đất làm nhà ở cho thuê. Chính sách thuế cũng cần được điều chỉnh, chỉ nên đánh thuế 30% thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp, và các dự án nhà cho thuê cần có thời hạn tối thiểu 20 năm để được hưởng các chính sách ưu đãi.

Hiện tại, TP.HCM đang quản lý hơn 13.600 căn hộ, phòng cho thuê và khoảng 41.000 chỗ ở dành cho sinh viên, tỷ lệ khai thác gần như tối đa, phản ánh rõ nhu cầu thực tế rất cao. Tuy nhiên, bài toán tài chính vẫn còn là thách thức lớn bởi thời gian thu hồi vốn lâu, kéo dài từ 20-30 năm, trong khi doanh nghiệp phải vay nguồn vốn thương mại với lãi suất cao. Các chính sách hỗ trợ về thuế, đất đai hay hạ tầng còn hạn chế và quỹ đất phù hợp ở các khu công nghiệp, nơi tập trung đông lao động vẫn còn thiếu. Thậm chí, nhiều quỹ nhà tái định cư còn bỏ không hoặc chưa được sử dụng hiệu quả do vướng mắc pháp lý trong chuyển đổi mục đích.

LÀM ĐIỀU GÌ ĐỂ ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG?

Nhằm tháo gỡ các khó khăn này, TP.HCM xác định sẽ triển khai nhiều giải pháp đột phá và đồng bộ. Trước tiên, sẽ rà soát toàn bộ quỹ đất công, đất do Nhà nước quản lý để ưu tiên phát triển nhà xã hội và nhà cho thuê. Các quỹ nhà tái định cư hoặc các mặt bằng, trụ sở dôi dư sẽ được chuyển đổi sử dụng phù hợp, khai thác tối đa tiềm năng, đặc biệt là các quỹ đất gần khu công nghiệp, tuyến giao thông công cộng để phục vụ mục tiêu phát triển nhà cho thuê. TP cũng dự kiến mở rộng cơ chế hỗ trợ tài chính, nâng mức vay hỗ trợ lãi suất từ 200 tỉ đồng lên 300 tỉ đồng cho mỗi dự án, cùng các ưu đãi về giảm giá thuê cho người lao động.

Ngoài ra, TP.HCM sẽ hợp tác với các doanh nghiệp để phát triển mô hình quỹ tiết kiệm nhà ở, huy động nguồn lực xã hội hóa lâu dài cho chương trình này. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thực hiện các cơ chế “luồng xanh” và “luồng ưu tiên” rõ ràng, trách nhiệm rõ ràng cho từng sở ngành trong quá trình thực hiện. Phát biểu tại hội nghị, ông Khải Quốc Bình nhấn mạnh: Phát triển nhà ở lưu trú cho công nhân không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ về nhà ở mà còn là giải pháp giữ chân lực lượng, ổn định sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh của TP.

ĐÁNH GIÁ TỪ NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đề xuất TP.HCM cần trình Quốc hội các cơ chế đột phá về đô thị đặc biệt, khi đó nhà ở cho thuê sẽ được đưa vào trong các nghị quyết, quy hoạch đất đai cho NƠXH và nhà ở cho thuê. Ông nhấn mạnh: TP nên dành 10-20% diện tích nhà ở xã hội cho các nhà đầu tư tạo nhà cho thuê và sử dụng ngân sách để đầu tư phát triển loại hình nhà này. Hiện tại, TP có 66 khu công nghiệp với nhu cầu lên tới hơn 900.000 căn nhà lưu trú, nhưng số lượng còn quá hạn chế. Chính vì vậy, thúc đẩy nhà lưu trú trong khu công nghiệp là cực kỳ cấp bách. Ông còn đề xuất rà soát các tài sản công, nhà đất công, nhà tái định cư bỏ trống để chuyển đổi sang nhà cho thuê nhằm tránh lãng phí nguồn lực.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đánh giá dù mới đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu về nhà ở xã hội và nhà cho thuê, nhưng đây là tín hiệu tích cực khi nhiều doanh nghiệp đăng ký tham gia, mở ra khả năng hoàn thành sớm hơn chỉ đạo của Trung ương. Ông cam kết TP sẽ tạo ra các “luồng xanh” để xử lý nhanh các thủ tục dự án, sẵn sàng điều chỉnh quy hoạch đất đai phù hợp, chuyển đổi mục đích đất nông nghiệp, đất sản xuất kinh doanh hoặc nhà xưởng để phục vụ mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê, giảm thiểu gánh nặng cho ngân sách Nhà nước. Chủ tịch cũng nêu rõ: miễn giảm tiền sử dụng đất, lãi suất để thu hút nguồn lực tư nhân là cần thiết; đồng thời sớm ban hành tiêu chuẩn nhà ở cho thuê để tiến trình phát triển diễn ra hiệu quả hơn.