CẦN NHỮNG GÓI HỖ TRỢ NHANH, MẠNH, THIẾT THỰC

Những ngày qua, cả nước theo dõi và cảm thông với miền Trung trước cảnh thiên tai tàn bạo gây thiệt hại nặng nề về người, nhà cửa, cơ sở hạ tầng và sản xuất kinh doanh. Trước tình hình khẩn cấp này, việc đưa ra các chính sách hỗ trợ thiết thực, nhanh chóng là điều cấp thiết để giúp bà con sớm vượt qua hoạn nạn và ổn định cuộc sống.

HÀ NỘI, ngày hôm nay, các quan chức và chuyên gia đều nhấn mạnh rằng, cần có các gói hỗ trợ mạnh mẽ, thực chất để bù đắp tổn thất, thúc đẩy phục hồi và phát triển lại sau thiên tai. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Công điện yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung vào công tác khắc phục hậu quả khẩn cấp, đặt lợi ích của người dân và doanh nghiệp lên hàng đầu, đồng thời ban hành chính sách phù hợp để hỗ trợ tối đa.

Chúng ta có thể nhìn sang các quốc gia phát triển như Nhật Bản để học hỏi về công tác phòng chống thiên tai. Ở Nhật, mỗi năm đều có đánh giá kỹ lưỡng các tác động của thiên tai, từ đó cảnh báo và chuẩn bị phương án phòng chống hiệu quả hơn, như không xây nhà ở các khu vực dễ bị tổn thương bởi sóng thần hay động đất.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Minh Hiếu(nhóm Nghệ An) nhấn mạnh rằng Việt Nam, với vị trí địa lý dễ bị bão lũ, cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ dự báo khí tượng, mở rộng các phương tiện cảnh báo sớm nhằm hạn chế thiệt hại. Ông kiến nghị chính phủ nhanh chóng triển khai các gói hỗ trợ an sinh xã hội, phục hồi hạ tầng, cơ sở sản xuất, kinh doanh để người dân có thể sớm ổn định cuộc sống và chuẩn bị cho năm mới.

Theo ông Trần Hoàng Ngân(PGS-TS, đoàn TP.HCM), các gói hỗ trợ cần gồm: hỗ trợ trực tiếp người dân sửa chữa, xây dựng lại nhà ở; phục hồi hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục; tái hoạt động các cơ sở của chính quyền; và quan trọng nhất là kích thích hoạt động kinh tế – doanh nghiệp bằng các chính sách về thuế, phí. Ông đề xuất miễn tất cả các loại thuế, phí trong năm, đồng thời hoàn thuế đã nộp trước đó để tạo điều kiện vốn cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhanh trở lại hoạt động. Bên cạnh đó, các ngân hàng cần tạo điều kiện cho vay lãi suất 0% nhằm thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Chúng ta cần một chính sách hỗ trợ đủ lớn, khả thi và thực hiện kịp thời, nếu vượt quá thẩm quyền, Chính phủ cần trình Quốc hội xem xét, phê duyệt ngay các đề xuất hỗ trợ khẩn cấp nhằm giúp người dân đón Tết âm lịch trong bình an, chuẩn bị cho một năm mới phát triển mạnh mẽ hơn.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu cho rằng, đã có các giải pháp cấp bách như luật Đất đai cho phép xây dựng nhà tạm trong điều kiện khẩn cấp, hay việc huy động các doanh nghiệp lớn hỗ trợ giảm giá vật liệu xây dựng, vận tải để giúp người dân tái thiết cuộc sống. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, vai trò của Nhà nước là nòng cốt trong việc phối hợp, chỉ đạo, huy động nguồn lực để đảm bảo các giải pháp được thực thi hiệu quả nhất.

PHẢI TÍNH TỚI GIẢI PHÁP CĂN CƠ, DÀI HẠN

Chuyên gia kinh tế Đinh Tuấn Minh (Giám đốc Trung tâm phát triển giải pháp thị trường về kinh tế xã hội – MASSEI) cảnh báo rằng, các chính sách giảm thuế, phí đã hỗ trợ kịp thời nhưng thực hiện chậm, nhiều chính sách không đến được đúng đối tượng. Theo ông, vấn đề này xuất phát từ việc thiên tai diễn ra theo chu kỳ, gây thiệt hại liên tục, do đó cần xây dựng các quỹ phòng chống thiên tai quy mô lớn, từ trung ương đến địa phương, có khả năng giải ngân nhanh, minh bạch để hỗ trợ người dân một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Ông Minh đề xuất thiết lập quy định rõ ràng về hoạt động từ thiện, hỗ trợ tài chính của cá nhân, doanh nghiệp khi đóng góp cho các tổ chức đoàn thể hay quỹ hỗ trợ thiên tai. Các khoản đóng góp này nên được miễn thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng, đồng thời thành lập thêm các quỹ độc lập, hoạt động như các tổ chức phi chính phủ phi lợi nhuận để hỗ trợ dài hạn.

Người đứng đầu các đề xuất còn nhấn mạnh việc xây dựng một quỹ hỗ trợ khẩn cấp đủ lớn, có thể huy động nhanh các nguồn lực để phản ứng kịp thời khi xảy ra thiên tai, thay vì chỉ dựa vào quỹ phòng chống thiên tai nhỏ bé hiện tại. Quỹ này còn có thể cho vay tín chấp hoặc bảo lãnh vay để giúp người dân và doanh nghiệp khôi phục, sản xuất kinh doanh sau thiên tai.

Cuối cùng, năng lực dự báo, xây dựng kịch bản ứng phó là yếu tố then chốt để giảm thiểu thiệt hại. Các địa phương cần có các kế hoạch ứng phó cụ thể, thông báo sớm, chủ động phối hợp xả lũ, sơ tán dân, và chuẩn bị sẵn phương án tái định cư phù hợp để hạn chế rủi ro, bảo vệ sinh mạng và tài sản của người dân.