VỀ NHỮNG KHÚC HỒI ỨC CỦA VUA BẢO ĐẠI VÀ ĐÀN VOI BIẾT KHÓC GIỮA ĐẤT Rừng Tây Nguyên

—

CHIỀU MUỘN TRÊN HỒ LẮK VỚI NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ SỰ KIỆN SĂN VOI CỦA VUA BẢO ĐẠI

Trên đỉnh đồi nhìn xuống hồ Lắk, biệt điện của vua Bảo Đại nằm im lìm bên những cây hoa sứ trắng xóa trong ánh chiều muộn. Nơi đây, những ký ức về một thời kỳ săn bắn lẫy lừng của nhà vua và những chiến tích giữa rừng già Tây Nguyên vẫn còn vương vấn trong tâm trí người dân địa phương.

Lần theo những câu chuyện truyền miệng của người từng gắn bó với đất này, chúng tôi bắt đầu hành trình tìm về quá khứ, về những chuyến săn voi kéo dài hàng tuần, những đội săn của vua Bảo Đại và cả những giai thoại về đàn voi từng biết khóc khi chia ly chủ nhân.

NHỮNG CHUYỆN SĂN VOI CỦA VUA BẢO ĐẠI VÀ GIAI THOẠI VỀ ĐÀN VOI BIẾT KHÓC

Trong chuyến đi thực tế, ông Trần Đoàn, nguyên cán bộ Đài Truyền hình Đắk Lắk, dẫn chúng tôi đến biệt điện xưa của vua Bảo Đại. Trước mặt là vùng đất rộng dưới chân biệt điện, nơi từng là “cánh đồng voi” của nhà vua. Ông chỉ tay và kể: “Ngày trước, nơi này cột các con voi của vua Bảo Đại. Mỗi lần vua về đây săn bắn hay nghỉ dưỡng, voi được thả kín khu này.”

Từ biệt điện, nhìn xuống phía dưới là vùng đất từng là trung tâm các hoạt động săn bắn của nhà vua, nơi voi rừng từng đông đúc hàng trăm con. Những hình ảnh đen trắng về đoàn săn, về những sợi dây thừng săn voi sẫm màu và những tấm ảnh chụp đoàn người và voi đã phần nào vẽ nên một thời kỳ hoàng kim của rừng xanh Tây Nguyên.

Người dân địa phương, nhiều người từng làm việc tại biệt điện hoặc quen biết những người tham gia săn bắn, kể lại rằng vua Bảo Đại rất say mê săn thú lớn, nhất là voi. Các chuyến đi thường có hàng chục quản tượng M’nông, Ê Đê dẫn đường, cưỡi voi nhà chở súng đạn, lương thực và các dụng cụ săn bắn khác.

Ông Y Gah H’Mók, một người thuộc gia tộc nuôi và thuần dưỡng voi, kể rằng để săn voi rừng, người ta phải mang voi nhà đi theo, dùng lá rừng để ngụy trang, rồi chia cắt đàn voi hoang dã. Voi con sau đó được tách ra và đưa về nuôi dưỡng. Qua ký ức của ông, vua Bảo Đại không săn voi để lấy thịt mà chủ yếu để bắt voi con về thuần dưỡng, làm voi nhà phục vụ cho việc di chuyển và săn bắn.

Vị vua này rất hiểu rõ đàn voi rừng, đến mức từng ra lệnh cho đoàn săn thiết lập vòng vây, dùng voi nhà để uy hiếp đàn voi rừng. Một lần đi săn đêm bằng xe Jeep, ông Y Gah H’Mók kể rằng khi đàn voi hiện lên trong ánh đèn pha, nhà vua đã ra lệnh hạ súng vì ông nhận thức rõ rằng trong bóng tối, không ai có thể thắng nổi đàn voi khổng lồ nếu không có voi nhà hỗ trợ. Một con voi bị thương có thể khiến chiếc xe Jeep bị giẫm nát trong nháy mắt.

Trong ký ức của người M’nông, hình ảnh những buổi sáng sương phủ kín mặt hồ, vua Bảo Đại ngồi thuyền độc mộc ngắm chim nước hoặc hàng giờ trên lưng voi nhìn sương tan dần trên mặt hồ là hình ảnh quen thuộc. Những chuyến săn kéo dài cả tuần, đêm ngủ bên bếp lửa giữa rừng, nghe tiếng voi rống vọng vọng xa xăm.

GIAI THOẠI VỀ ĐÀN VOI BIẾT KHÓC VÀ NHỮNG ĐIỀU CHƯA TỪNG KỂ

Tuy nhiên, điều khiến tôi không thể quên được là câu chuyện về những đàn voi của vua Bảo Đại từng biết quay về tìm chủ lúc đàn voi bị thả về rừng. Theo lời kể của người dân địa phương, đặc biệt là các già làng M’nông, có một con voi đực khỏe mạnh được vua Bảo Đại chọn làm đàn voi riêng biệt. Từ đó, các quản tượng của nhà vua trở thành người chăm sóc, giữ gìn đàn voi này.

Mỗi mùa mưa, vua thường trở lại biệt điện để săn bắn, đoàn voi hơn 20 con trong đó có các voi chiến và voi hộ tống theo hàng dài, có vua cưỡi trên lưng con bạch tượng đặc biệt. Những đêm nằm giữa rừng, nghe tiếng đàn voi gầm vang, người ta kể rằng các đàn voi này hiểu rõ và rất trung thành. Khi các quản tượng kể sử thi khan Đam San hay hát khan, đàn voi thường tụ tập ngoài vườn, đứng yên lắng nghe suốt đêm.

Lần bộ cuối cùng đưa đàn voi về rừng, gia đình ông Y Khem đã tiễn biệt những con voi thân thương như tiễn người thân. Bạch tượng – con voi đặc biệt của vua – thường dùng vòi ôm chặt lấy chủ, mắt rưng rưng nước trước khi đàn voi biến mất trong rừng sâu.

Chuyện đàn voi của vua Bảo Đại còn khắc sâu trong tâm trí người dân địa phương về một thời vàng son của rừng xanh, nơi có đàn voi biết khóc, biết nhớ người chủ cũ và hiểu rõ những chuyện huyền bí của đất trời núi rừng Tây Nguyên.

TRẠNG THÁI HIỆN TẠI VÀ MẤT MÁT DẤU VẾT XƯA CỦA ĐÒN VOI VÀ BIỆT ĐIỆN

Ngày nay, quanh hồ Lắk chỉ còn 9 con voi nhà, phần lớn đã phục vụ du lịch, không còn những chuyến săn sư tử hay săn voi như trước nữa. Dấu chân voi ngày càng thưa thớt, rừng thưa dần, ký ức về những cuộc săn bắn lẫy lừng cuối cùng cũng đổi thay theo năm tháng. Những câu chuyện về đàn voi biết khóc, về những chuyến đi săn của vua Bảo Đại trở thành ký ức sống động của một thời hoang vu, hùng vĩ.

Chiều dần buông xuống mặt hồ Lắk, gió thổi qua những tán cây, làm xao xuyến không gian cũ kỹ. Từ trên đồi nhìn xuống, mặt hồ như chìm trong làn sương bạc, mang theo những kí ức chưa phai mờ về một thời đại hoang vu, đậm đà dấu ấn của vua Bảo Đại và những đàn voi tuyệt đẹp của Tây Nguyên.