HỆ THỐNG AI GIÁM SÁT GIAO THÔNG TẠI TP.HCM ĐÁNG CHU YẾU, BỨC XÚC VỚI HÀNH VI VI PHẠM TRÊN ĐƯỜNG PHỐ

Tại trung tâm điều hành giao thông đô thị TP.HCM, hàng chục màn hình lớn liên tục phản chiếu hình ảnh từ nhiều giao lộ trên địa bàn thành phố. Đằng trước các màn hình này, các phương tiện vi phạm lỗi bị hệ thống tự động đánh dấu để phục vụ công tác kiểm tra và đối chiếu sau đó.

Theo ghi nhận của phóng viên Thanh Niên, mỗi phương tiện không chỉ xuất hiện trong một khung hình đơn lẻ mà còn bị ghi lại qua nhiều thời điểm khác nhau, từ lúc tiếp cận giao lộ, thực hiện vi phạm cho đến khi rời khỏi khu vực. Toàn bộ quá trình này đều được hệ thống lưu trữ để phục vụ xác minh.

HÌNH ẢNH NHANH, CHÍNH XÁC TRONG VÀI GIÂY

Trên màn hình trung tâm, hình ảnh từ giao lộ Điện Biên Phủ – Lê Quý Đôn cho thấy lượng xe máy đông đảo, trong đó có một người đàn ông mặc áo khoác màu cam đang dừng sát vạch chờ, nhưng vẫn có hành vi tiếp tục di chuyển khi đèn tín hiệu đã chuyển đỏ.

Chỉ vài phút sau, tại giao lộ Điện Biên Phủ – Pasteur, một tài xế xe công nghệ bị hệ thống ghi nhận khi vượt đèn đỏ giữa dòng phương tiện đang lưu thông. Camera AI tự động phát hiện các hành vi vi phạm, trích xuất đoạn clip lưu lại để phục vụ công tác xác minh của cảnh sát.

Tương tự, các giao lộ như Trương Định, Bà Huyện Thanh Quan, Đinh Tiên Hoàng cũng liên tiếp xuất hiện các trường hợp đi vào đường cấm hoặc rẽ trái khi đèn đỏ, dù chỉ diễn ra trong vài giây nhưng đều được hệ thống ghi nhận chính xác và lưu trữ dữ liệu để xử lý.

Chủ trì Phòng CSGT TP.HCM cho biết, đa phần các lỗi vi phạm này liên quan đến ý thức của người điều khiển xe máy trong khu vực trung tâm, nơi tình trạng vi phạm diễn ra khá phổ biến. Không ít người cố tranh thủ vài giây cuối của đèn vàng hoặc cố chạy theo phương tiện phía trước khi tín hiệu chuyển sang đỏ, hoặc lựa chọn đi vào đường cấm, đi ngược chiều để rút ngắn quãng đường.

RÀ SOÁT, ĐÁNH GIÁ TỪ DỮ LIỆU HỆ THỐNG AI

Hệ thống camera trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay có khả năng phát hiện nhiều dạng hành vi vi phạm như không chấp hành tín hiệu đèn, đi sai phần đường, đi vào đường cấm hoặc đi ngược chiều. Tuy nhiên, dữ liệu ghi nhận chưa đồng nghĩa với việc phương tiện sẽ bị xử phạt ngay lập tức. Hình ảnh và clip vi phạm đều phải qua bước kiểm tra kỹ lưỡng tại bộ phận xử lý dữ liệu của lực lượng chức năng.

Các cán bộ, nhân viên kiểm tra tại nơi xử lý dữ liệu phải xem lại các đoạn video, tua đi tua lại nhiều lần để xác định chính xác thời điểm đèn tín hiệu thay đổi hoặc vị trí phương tiện thực hiện hành vi vi phạm. Những dữ liệu chưa rõ ràng hoặc có hình ảnh che khuất đều bị loại bỏ, đảm bảo hành vi vi phạm được xác định chính xác.

Chỉ những trường hợp có đủ các điều kiện về hình ảnh rõ nét, thời gian, địa điểm và hành vi mới được coi là căn cứ xử phạt. Điều này nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong quá trình xử lý vi phạm.

Không ít người vi phạm khi đến làm việc vẫn phản đối, cho rằng chưa vượt đèn đỏ hoặc không đi sai làn, nhưng khi xem lại toàn bộ bằng chứng ghi hình, đa phần đều thừa nhận hành vi vi phạm của mình.

KHÔNG CHỈ LÀ CÂU CHUYỆN CỦA TP.HCM

Việc ứng dụng công nghệ AI để giám sát giao thông đã không còn là chuyện riêng của TP.HCM. Các địa phương khác như Hà Nội cũng đang triển khai các hệ thống tương tự, theo đó, trong 5 tháng đầu năm, hệ thống AI của Cục CSGT phát hiện và xử lý hơn 943 trường hợp vi phạm, trong đó Hà Nội ghi nhận hơn 12.600 trường hợp.

Chỉ huy lực lượng CSGT các địa phương nhận định, công nghệ giúp phát hiện các hành vi vi phạm khách quan, minh bạch hơn so với phương pháp tuần tra truyền thống. Trước đây, nhiều hành vi như vượt đèn đỏ, lấn làn hay đi ngược chiều chỉ bị ghi nhận qua các hình ảnh thủ công hoặc người dân cung cấp, còn nay hệ thống tự động ghi nhận, gần như không để sót vi phạm nào.

Ngoài ra, lực lượng CSGT TP.HCM còn trực tiếp theo dõi trên nhiều tuyến đường giao thông phức tạp như Quang Trung, Nguyễn Oanh, Phạm Văn Đồng, nơi thường xuyên xảy ra các hành vi đi vào vỉa hè, đi ngược chiều, hoặc chạy vào đường cấm. Giao lộ sân bay Tân Sơn Nhất cũng là điểm nóng với các phương tiện xe máy vi phạm dừng, đỗ không đúng quy định, đi vào khu vực bị cấm.

Anh P.T.M (34 tuổi, quận Gò Vấp) chia sẻ, từng bị phạt nguội sau khi điều khiển xe máy chạy trên vỉa hè đường Nguyễn Oanh vào giờ cao điểm. Thời điểm đó, anh thấy dòng phương tiện ùn ứ, nhiều người chạy lên vỉa hè theo tia nhìn của hệ thống camera, nghĩ rằng việc này không bị phát hiện. Khi kiểm tra sau, anh mới biết hành vi của mình đã bị ghi hình và xử lý. Từ đó, anh đã chỉnh lại ý thức, không còn vi phạm trong các lần sau.

NHỮNG KHÓ KHĂN VẪN CHƯA GIẢI QUYẾT ĐƯỢC

Dù hệ thống camera AI đã giúp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm, việc kiểm tra, xử lý các phương tiện là xe máy vẫn gặp nhiều khó khăn hơn ô tô. Nguyên nhân chính là do dữ liệu đăng kiểm và các thủ tục sang tên chưa chặt chẽ, khiến nhiều phương tiện vẫn liên quan đến chủ sở hữu cũ hoặc có thông tin không chính xác, gây khó khăn trong xác minh.

Tuy nhiên, theo các cán bộ có chuyên môn, qua thời gian triển khai, ý thức của người tham gia giao thông đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều người đã ý thức hơn về việc bị giám sát, biết rằng hành vi vi phạm có thể bị ghi hình và xử lý, dù không có lực lượng tuần tra trực tiếp. Công nghệ đã trở thành một công cụ hỗ trợ đắc lực, thay thế dần các phương pháp xử lý truyền thống, mang lại sự khách quan và minh bạch hơn cho công tác quản lý đô thị.

Hiện tại, các phương tiện và các cá nhân vi phạm vẫn còn nhiều, song bước đầu đã có những chuyển biến tích cực trong ý thức người tham gia giao thông nhờ vào việc áp dụng công nghệ hiện đại.