TẠI SAO MỘT SỐ NGƯỜI BỊ MUỖI HÚT HƠN NGƯỜI KHÁC? CÁC KẾT NGHIỆM MỚI ĐỔI THAY CÁCH CHÚNG TA NHẬN BIẾT VỀ “BỮA ĂN” CỦA LOÀI CÔN TRÙNG NÀY

Nếu bạn từng tự hỏi vì sao cứ có người đi qua mà muỗi lại cứ đeo bám, thì bạn không đơn độc. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng muỗi không phải “tấn công” ngẫu nhiên mà thường bị thu hút bởi những đặc điểm sinh học khác nhau ở từng người. Các phát hiện mới còn hé lộ những yếu tố bất ngờ như thói quen uống bia hay khả năng muỗi “học” để thích nghi với thuốc chống muỗi. Điều này mở ra hướng đi mới trong việc phòng tránh muỗi đốt và giảm thiểu rủi ro lây truyền bệnh.

TẠI SAO MỘT SỐ NGƯỜI DỄ BỊ MUỖI HÚT HƠN?

Các nhà khoa học xác định rằng muỗi bị hấp dẫn chủ yếu bởi khí carbon dioxide (CO₂) mà con người thở ra. Trong quá trình tìm kiếm vật chủ, muỗi lần theo luồng khí này để phát hiện nơi có khả năng xuất hiện thức ăn. Tuy nhiên, việc muỗi có thực sự đậu lại và đốt còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như nhiệt độ cơ thể và các hợp chất hóa học tự nhiên phát ra từ da.

Một số nghiên cứu cho thấy những người có nhiệt độ cơ thể tỏa nhiệt mạnh hoặc sản sinh nhiều axit carboxylic – hợp chất tự nhiên trong mồ hôi do hệ vi sinh vật sinh ra – có khả năng bị muỗi thu hút cao hơn. Ngoài ra, yếu tố môi trường, thói quen sinh hoạt và đặc điểm ngoại hình cũng góp phần quyết định mức độ bị muỗi “ưu ái”.

NGHIÊN CỨU MỚI: UỐNG BIA CÓ THỂ TĂNG KHẢ NĂNG HẤP DẪN CỦA MUỖI?

Một khảo sát tại một lễ hội âm nhạc với sự tham gia của 465 người đã hé lộ một điều bất ngờ: những người uống bia có xu hướng bị muỗi tấn công nhiều hơn. Nguyên nhân có thể liên quan đến mùi hương phát sinh sau khi uống bia, chứ không hẳn do nồng độ cồn trong máu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh cần có thêm nghiên cứu để xác thực rõ hơn về mối liên hệ này.

Bác sĩ William Schaffner, giáo sư bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt, cho biết đây là lĩnh vực thú vị nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định chắc chắn. Ông cũng lưu ý rằng, dù phát hiện này gây chú ý, nó khó có thể thay đổi thói quen uống bia của người dân.

MUỖI CÓ “HỌC” ĐỂ YÊU THÍCH THUỐC CHỐNG MUỖI?

Một trong những hoạt chất chống muỗi phổ biến nhất hiện nay là DEET. Tuy nhiên, nghiên cứu mới trên tạp chí Journal of Experimental Biology cho thấy muỗi có thể “học hỏi” để thích nghi với DEET. Các nhà khoa học đã huấn luyện muỗi trong nhiều lần tiếp xúc với mùi DEET để xem chúng phản ứng như thế nào.

Kết quả cho thấy hơn 60% muỗi tham gia thí nghiệm đã cố gắng tìm kiếm thức ăn dựa vào mùi DEET sau bốn lần lặp lại. Trong trường hợp được lựa chọn giữa hai bàn tay người, những con muỗi chưa được huấn luyện thường tránh xa bàn tay có DEET, còn những con đã quen thì lại bị thu hút mạnh hơn. Điều này cho thấy khả năng tiếp nhận và ghi nhớ kinh nghiệm của muỗi—khả năng “học” từ môi trường của chúng.

Các chuyên gia nhấn mạnh, dù muỗi có thể có khả năng thích nghi, DEET vẫn là một trong những biện pháp phòng chống muỗi hiệu quả nhất. Việc sử dụng định kỳ và thoa lại thuốc chống muỗi giúp duy trì hiệu quả bảo vệ.

CÁCH GIẢM NGUY CƠ BỊ MUỖI ĐỐT

Để giảm thiểu nguy cơ bị muỗi đốt khi hoạt động ngoài trời, các chuyên gia khuyến cáo mặc quần áo dài tay, ưu tiên trang phục màu sáng, nhất là vào sáng sớm hoặc chiều tối – thời điểm muỗi hoạt động mạnh nhất. Ngoài ra, cần thường xuyên kiểm tra, dọn dẹp các vật chứa nước đọng quanh nhà như xô chậu, chai lọ hay đồ chơi ngoài trời, vì đây là nơi muỗi sinh sản phổ biến.

Trong trường hợp không muốn dùng thuốc chứa DEET, bạn có thể lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên để bảo vệ bản thân, nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức phòng tránh chủ động.

Dù chưa rõ chính xác lý do tại sao một số người luôn bị muỗi “nhắm tới”, các nghiên cứu khẳng định yếu tố về sinh lý, mùi hương cơ thể, thói quen sinh hoạt và môi trường sống đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nguy cơ bị muỗi đốt. Biết rõ hơn về các yếu tố này sẽ giúp chúng ta có phương án phòng tránh hiệu quả hơn trong tương lai.