TỔNG THỐNG TRUMP GỬI GÁI CHỌN VỀ CUỘC HỌP BA BÊN NGA-UKRAINE-MỸ TRONG BỐI CẢNH CHIẾN SỰ CHIẾN TRANH
Tổng thống Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh gồm ba bên với sự tham gia của các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng đang lên kế hoạch cho một cuộc gặp song phương Mỹ – Nga theo đề xuất của Tổng thống Putin, theo lời một quan chức cấp cao của Nhà Trắng ngày 9.8, trả lời kênh truyền hình NewsNation.
Chưa rõ liệu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có góp mặt trong cuộc họp này hay không. Mỹ hiện đang xem xét việc mời ông Zelensky đến địa điểm diễn ra cuộc gặp Trump – Putin, song các giới chức vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức về khả năng này.
Trong khi đó, giới báo chí chưa có xác nhận chính thức từ phía giới chức Mỹ, Nga hay Ukraine về những diễn biến mới này.
Trước đó, Tổng thống Trump đã phát biểu ngày 9.8 rằng một thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine có thể bao gồm trao đổi lãnh thổ để mang lại lợi ích cho cả hai bên. Tuy nhiên, chính quyền Kyiv cùng các quốc gia châu Âu đã bày tỏ lo ngại về khả năng Ukraine phải nhượng lại một phần lãnh thổ đáng kể, điều có thể làm gia tăng xung đột và thù địch.
Trong diễn biến liên quan, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã gặp Ngoại trưởng Anh David Lammy cùng đại diện Ukraine và các đồng minh châu Âu tại Chevening House, Anh, ngày 9.8 để thảo luận về nỗ lực thúc đẩy hòa bình do Tổng thống Trump đề xuất. Sau cuộc họp, các nước Pháp, Ý, Đức, Ba Lan, Anh và Phần Lan cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã ra tuyên bố chung hoan nghênh các nỗ lực của Tổng thống Trump, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự ủng hộ đối với Ukraine và gây áp lực lên Nga.
Tuyên bố của các lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng giải pháp ngoại giao phải bảo vệ lợi ích an ninh của Ukraine và châu Âu, bao gồm các đảm bảo an ninh vững chắc để Ukraine có thể giữ vững chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Các quan chức cũng khẳng định rằng quyết định về hòa bình tại Ukraine không thể được đưa ra nếu không có sự tham gia của Ukraine và nhấn mạnh nguyên tắc không thay đổi biên giới quốc tế bằng vũ lực. Các cuộc đối thoại hiện tại được xem là bước khởi đầu cho các cuộc đàm phán sau này.
Theo The Wall Street Journal, các nhà đàm phán châu Âu đề xuất phải có lệnh ngừng bắn trước khi tiến hành các bước đi tiếp theo, trong đó mọi trao đổi lãnh thổ đều phải đi kèm các đảm bảo an ninh chắc chắn cho Ukraine. Một quan chức Mỹ nhận định rằng các cuộc họp dài tại Chevening đã tạo ra những tiến triển đáng kể trong mục tiêu của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine, mở đường cho hội nghị thượng đỉnh dự kiến tại Alaska giữa Trump và Putin.
Về phía Ukraine, ông Zelensky ngày 9.8 cho biết các cuộc gặp với các đối tác châu Âu đã diễn ra trong tinh thần xây dựng. Ông nhấn mạnh rằng các lập luận của Kyiv đã được lắng nghe và các mối nguy hiểm đã được cân nhắc kỹ lưỡng. Ông khẳng định rằng tiến trình hòa bình của Ukraine cần do chính Ukraine cùng các đối tác xác định, dựa trên nguyên tắc không thay đổi biên giới quốc tế bằng vũ lực và hành động cùng nhau để tìm ra hướng đi phù hợp.