GIẢM THỦ TỤC, TĂNG CẠNH TRANH CHO DOANH NGHIỆP: BƯỚC ĐÁP ỨNG MONG MỎI CỦA NGÀNH XÂY DỰNG VÀ ĐẦU TƯ

Trong dự thảo luật Xây dựng sửa đổi đang xin ý kiến góp ý, Bộ Xây dựng đề xuất một loạt giải pháp đột phá nhằm cắt giảm thời gian, thủ tục hành chính trong quá trình cấp phép xây dựng. Các đề xuất này hướng tới nguyên tắc kiểm soát một lần từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công, nâng cao trách nhiệm của các đơn vị tư vấn thiết kế và thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình, với thời gian tối đa chỉ còn 7 ngày làm việc để cấp phép.

ĐỀ XUẤT Cấp Phép Xây Dựng Chỉ Còn 7 Ngày: Cơ Hội Mới Cho Doanh Nghiệp

Được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, đề xuất này đặt ra mục tiêu rõ ràng là rút ngắn đáng kể thời gian cấp phép xây dựng, hiện nay thường kéo dài đến nửa năm hoặc hơn, gây thiệt hại trực tiếp đến chi phí và tiến độ dự án. Việc giảm thời gian này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, giảm thiểu rủi ro, mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh thu hút vốn đầu tư. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp cũng cảnh báo rằng, để thực hiện được 7 ngày, yêu cầu phải có sự đồng bộ về hệ thống số hóa hồ sơ, dữ liệu quy hoạch minh bạch và phân quyền rõ ràng cho cán bộ xử lý, tránh tình trạng “cấp phép nhanh nhưng kèm theo điều kiện hậu kiểm”.

Các ý kiến từ lãnh đạo ngành và doanh nghiệp đều cho rằng, nếu không thay đổi toàn diện hệ thống quản lý thủ tục, khả năng thực thi của đề xuất này gần như không khả thi. Một lãnh đạo tập đoàn bất động sản tại TP.HCM nhấn mạnh: “Muốn làm được, cần ít nhất ba điều kiện: hồ sơ phải được số hóa, dữ liệu quy hoạch rõ ràng, cán bộ xử lý có quyền phân cấp. Hiện nay hồ sơ xây dựng thiếu chuẩn hoặc phải bổ sung nhiều lần khiến thời gian kéo dài, khó đạt mục tiêu 7 ngày”. Các quy định liên quan đến đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy còn chồng chéo sẽ càng làm khó thực thi đề án này.

Mở Rộng Thoát Khỏi Giấy Phép Xây Dựng Đối Với Một Số Công Trình

Trong bối cảnh đó, dự thảo cũng đề xuất mở rộng diện không bắt buộc xin giấy phép đối với các công trình đặc biệt như dự án bí mật quốc gia, khẩn cấp, hoặc đầu tư công lớn ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng. Song song, vẫn duy trì quản lý thông qua thủ tục thẩm định; đối với dự án quy mô lớn hoặc có ảnh hưởng đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ dựa trên các thỏa thuận, quy hoạch đã duyệt để xác nhận tính hợp pháp, hạn chế thủ tục giấy tờ không cần thiết. Theo quy định hiện hành, thời gian cấp phép cho nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, nhưng trong thực tế, nhiều dự án phải chờ đợi nhiều tháng hoặc nửa năm.

Chuyên gia cảnh báo, nếu không sớm thay đổi các quy trình liên quan đến đất đai, quy hoạch, cơ chế dễ dẫn đến “chạy theo thời gian” hay cấp phép vội vàng kèm theo điều kiện bổ sung sau đó, dễ làm phát sinh rủi ro pháp lý và an toàn cho chủ dự án.

Ý KIẾN ĐỘC LẬP VỀ CÁI NHÌN TỔNG THỂ VÀ ĐỀ XUẤT CÁCH TIẾP TIẾP

Nguyên lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM phân tích: Mục tiêu của cải cách hành chính không chỉ là giảm thời gian mà là làm rõ trách nhiệm, phân rõ các thủ tục phù hợp với khả năng của từng cơ quan. Offi cial nên kiểm tra mảng hợp pháp về quyền sử dụng đất, quy hoạch, thiết kế của tư vấn và chịu trách nhiệm phù hợp. Đưa ra ý kiến rõ ràng về vai trò của cấp phép xây dựng, ông Lê Hữu Nghĩa, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, bày tỏ: “Chúng tôi mong muốn, nếu thực hiện đúng và đồng bộ, sẽ mang lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp và cả cộng đồng”. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh: “Muốn làm được 7 ngày, các thủ tục cần phải thay đổi mạnh mẽ, hệ thống số hóa phải hoàn thiện và rõ ràng mới có thể thực hiện thành công”.

Chia sẻ từ một nguyên lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM còn chỉ ra rằng, mục tiêu phù hợp là chỉ giữ lại các thủ tục kiểm tra về pháp lý, còn các bước phức tạp liên quan đến thiết kế, quy hoạch cần bỏ rộng hoặc chuyển sang hình thức tự chịu trách nhiệm, giảm thiểu tối đa hành chính lý rườm rà. Thay vào đó, xác định rõ vai trò của cơ quan quản lý như “bảo chứng pháp lý” để chủ đầu tư có thể thực hiện dự án nhanh chóng và đảm bảo an toàn, hợp pháp.

Phiên bản cải cách này còn đòi hỏi phải thay đổi nhận thức về quy trình duyệt quy hoạch, bỏ bước xin phép trong các dự án đã có quy hoạch 1/500 được duyệt, chỉ cần thông báo khởi công. Một kiến trúc sư cũng nhấn mạnh rằng, việc làm rõ các bước dễ dàng hơn như vậy sẽ giúp doanh nghiệp và chính quyền tiến nhanh hơn, hướng tới mục tiêu bỏ giấy phép xây dựng toàn diện trong tương lai.

Dứt khoát, việc đạt được mục tiêu 7 ngày đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ của nhiều bộ phận, hệ thống dữ liệu mở và chuyển đổi số toàn diện. Tuy vậy, theo các chuyên gia, bước đi thận trọng và thực chất mới là cách để cải cách thực sự thay vì chỉ là khẩu hiệu trước mắt.