KHẨU NGỮ CẢNH GIÁC TRƯỚC SỰ SÓI MÒN CỦA KIẾN TRÚC TRUYỀN THỐNG GIỮA LÒNG THỦ ĐÔ
Không gian quanh hồ Hoàn Kiếm đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ, khi công tác chỉnh trang đô thị bước vào giai đoạn triển khai quyết liệt. Những tuyến phố sầm uất ven hồ, các ngõ nhỏ phía Đông đã dần trở nên vắng bóng các công trình cũ, nhường chỗ cho những dự án xây dựng không gian công cộng mới trong trung tâm Thủ đô Hà Nội.
Trong những ngày đầu tháng 1, hoạt động tháo dỡ và di dời tại khu vực phía Đông hồ Gươm diễn ra liên tục. Các hộ dân và cơ sở kinh doanh gắn bó lâu năm tại khu “đất vàng” này đang tất bật thu dọn đồ đạc, bàn giao mặt bằng theo đúng tiến độ của dự án xây dựng quảng trường và công viên mới do UBND TP Hà Nội phê duyệt.
Ghi nhận tại hiện trường, trước khu số nhà 61 phố Đinh Tiên Hoàng, hoạt động tháo dỡ diễn ra liên tục, các vật dụng sinh hoạt, đồ dùng kinh doanh được đưa ra ngoài chuẩn bị cho việc bàn giao. Nhiều đồ đạc cũ như mái tôn, khung sắt, gỗ hỏng được phân loại để đem bán hoặc tái chế, phản ánh sự chuyển đổi không tránh khỏi của không gian này.
Dù cảm xúc lưu luyến rõ nét trên khuôn mặt của những người dân đã gắn bó nhiều thế hệ, phần lớn đều thể hiện sự đồng thuận với chủ trương chỉnh trang, mở rộng không gian công cộng, nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống và phát huy giá trị lịch sử của khu vực trung tâm Thủ đô.
Trong các căn nhà trống trải, cảnh tượng hoang tàn thể hiện rõ nét sự thay đổi. Gạch đá, kính vỡ, đồ dùng sinh hoạt đã được tháo dỡ và bỏ lại, tạo thành khung cảnh ngổn ngang, hoang vắng. Nằm cách đó không xa, không gian trong ngõ 61 Đinh Tiên Hoàng trở nên yên tĩnh khác thường so với trước.
Thông tin từ chính quyền địa phương cho biết, đến nay đã có 17/17 tổ chức, 40/43 hộ dân đồng thuận về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Đã có nhiều hộ dân trong ngõ 61 rời đi, hoàn tất việc trả lại mặt bằng và chuyển đồ đạc ra khỏi khu vực theo yêu cầu. Trong khi đó, Tổng Công ty Điện lực TP Hà Nội đã phát đi thông báo chuyển trụ sở làm việc đến địa điểm mới để đảm bảo hoạt động liên tục, thuận tiện cho khách hàng.
Chỉ còn vài ngày nữa, các chuyến xe cuối cùng vận chuyển vật dụng tại trụ sở của Tổng Công ty Điện lực Hà Nội sẽ hoàn tất, hàng rào thi công đã được dựng lên nhằm đảm bảo an toàn cho quá trình thi công trong thời gian tới. Nhiều hoạt động cuối cùng, như quán phở lâu năm trong khu vực, vẫn đón khách đông đúc những ngày cuối cùng trước khi bị giải tỏa.
Trong tháng 12/2025, một trụ sở của Sở Y tế Hà Nội tại số 22 Lý Thái Tổ cũng đã tiến hành phá dỡ theo kế hoạch. Các dự án này đều nằm trong khuôn khổ giai đoạn đầu của dự án chỉnh trang, với mục tiêu xây dựng phần nổi của quảng trường, công viên và hệ thống hầm kết nối với các tuyến đường sắt đô thị trọng điểm.
Chủ đầu tư, UBND phường Hoàn Kiếm, đã khẳng định dự án được triển khai theo hai giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn hai dự kiến xây dựng hệ thống ba tầng hầm dưới lòng đất, kết nối với ga C9 của tuyến đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo, góp phần nâng cao diện mạo đô thị trung tâm Hà Nội.
Đặc biệt, trong những ngày này, những hình ảnh cuối cùng của các cơ sở lâu năm, như quán phở nổi tiếng phía đầu ngõ 61 Đinh Tiên Hoàng, đã thu hút sự chú ý của cộng đồng. Người dân dù tiếc nuối, nhưng vẫn thể hiện sự hiểu và ủng hộ chủ trương cải tạo, chỉnh trang đô thị, vì mục tiêu phát triển bền vững và văn minh hơn của thủ đô.
Kế hoạch này cũng ảnh hưởng đến các hoạt động hành chính, khi trụ sở của một chi cục thuộc Sở Y tế Hà Nội tại số 22 Lý Thái Tổ đã được dỡ bỏ, nhằm chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo của dự án. Tổng công ty Điện lực Hà Nội đã tổ chức chuyển trụ sở mới, kèm theo hàng rào cảnh báo và phương án đảm bảo an toàn thi công.
Trong các ngày cuối cùng của hoạt động tại trụ sở cũ, nhiều chuyến xe đã chở đi những vật dụng cuối cùng, các hình ảnh về cảnh tượng này mang đậm nét nỗi niềm của những người dân lâu năm sau hành trình nhiều thập kỷ gắn bó với không gian trung tâm này.
Bài toán phát triển đô thị của Hà Nội tiếp tục đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bảo tồn truyền thống và đổi mới phù hợp với xu thế, nhằm giữ gìn nét đặc trưng của thủ đô trong khi không ngừng nâng cao tiện ích, môi trường sống mới, bền vững cho các thế hệ tiếp theo.