RỦI RO TẨY TRẮNG SAN HÔ Ở NHA TRANG: CƠ CHẾ NGUY HIỂM ĐANG NGHÌNÂM

Trước tình hình cấp bách về tình trạng hệ sinh thái biển, các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa đang đồng loạt triển khai các giải pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái rạn san hô quý báu của vịnh Nha Trang.

RẠN SAN HÔ ĐANG ĐỐI MẶT NGUY CƠ TẨY TRẮNG

Ngày 20.7, Ban Quản lý vịnh Nha Trang xác nhận họ đã bắt đầu thực hiện việc khoanh vùng bảo vệ tạm thời khu vực Hòn Chồng – Đặng Tất từ tháng 5 đến hết tháng 8.2026 nhằm giảm thiểu tác động của du khách và các hoạt động con người trong thời điểm san hô dễ bị tổn thương nhất, nhất là trong các khung giờ từ 16 đến 18 giờ vào những ngày triều thấp, chủ yếu vào giữa và cuối tháng âm lịch.

Chuyên gia Đàm Hải Vân, Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, cho biết khi nhiệt độ nước biển vượt quá 30,5 độ C kéo dài từ 2 đến 3 tuần, san hô sẽ gặp hiện tượng tẩy trắng, trục xuất các loài tảo cộng sinh khỏi mô của chúng. Kết quả là san hô chuyển sang màu trắng nhợt, mất đi vẻ rực rỡ vốn có, dễ suy kiệt, nhiễm bệnh và có nguy cơ chết hàng loạt nếu stress nhiệt tiếp diễn.

Các cảnh báo về tình hình khí hậu El Nino năm 2026 dự báo sẽ ảnh hưởng mạnh đến Việt Nam, đặc biệt vùng duyên hải Nam Trung Bộ, với mùa hè nắng nóng gay gắt hơn năm trước. Đồng thời, các ngày thủy triều thấp làm lộ ra nhiều rạn san hô, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách phá hoại.

Vụ việc hai du khách ở Đồng Nai bẻ hơn 10 kg san hô sừng Acropora trong chiều ngày 18.7 đã khiến dư luận thêm lo ngại. Sau sự việc, UBND phường Bắc Nha Trang đã xử phạt hành chính 50 triệu đồng đối với những hành vi xâm phạm môi trường này.

Các biện pháp bảo vệ rạn san hô tạm thời bao gồm tăng cường tuyên truyền, nhấn mạnh ý thức trách nhiệm của người dân và du khách, không trộm cắp, bẻ san hô hoặc xả rác làm ô nhiễm môi trường. Song song, các hoạt động như bắt sao biển gai, làm sạch đáy biển và tái tạo nguồn lợi thủy sản vẫn tiếp tục duy trì nhằm thúc đẩy quá trình phục hồi tự nhiên của hệ sinh thái biển.

Ô nhiễm và áp lực từ hoạt động con người đang đè nặng lên hệ sinh thái vịnh Nha Trang

Ngoài các tác động tự nhiên, vịnh Nha Trang còn đang phải đương đầu với ô nhiễm từ hoạt động du lịch, khai thác thủy sản và việc neo đậu tàu thuyền. Hàng loạt cửa xả thải chưa qua xử lý tại các tuyến đường ven biển Trần Phú, Phạm Văn Đồng và các điểm xung quanh khu vực đảo Trí Nguyên, Bích Đầm đã góp phần làm ô nhiễm môi trường biển rõ rệt.

Các số liệu cảnh báo cho thấy, lượng rác thải trung bình hàng ngày từ hoạt động nuôi trồng thủy sản và khách du lịch vượt xa khả năng xử lý của các hệ thống thu gom. Năm 2023, lượng rác thu gom trung bình chỉ đạt 9 tấn/ngày, trong khi thực tế có thể lên tới 15-17 tấn, dẫn đến rác tồn đọng nhiều tại các lồng bè và mực nước.

Chất lượng nước biển ven bờ cũng còn nhiều vấn đề khi các kết quả đo đạc tháng 8.2025 cho thấy hàm lượng thủy ngân vượt chuẩn lên tới hơn 13 lần tại cảng Vĩnh Lương, cùng với mật độ vi sinh vật và các chất dinh dưỡng cao bất thường, dễ lan truyền ô nhiễm sang các khu vực lân cận.

Phát biểu của ông Đàm Hải Vân nhấn mạnh rằng, nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển là chiến lược then chốt. Quản lý vịnh Nha Trang kêu gọi mọi người dân và du khách tuân thủ các khu vực khoanh vùng, không gây hại cho san hô, hạn chế xả rác xuống môi trường và phối hợp cùng các cơ quan chức năng trong các hoạt động bảo vệ hệ sinh thái.

Các hoạt động như tạm dừng bơi lặn trong phân khu bảo vệ Hòn Mun nhằm tạo điều kiện cho hệ sinh thái san hô phục hồi đang được duy trì nhằm bảo vệ sự cân bằng tự nhiên của vịnh.

UBND phường Bắc Nha Trang cũng đã có ý kiến phản hồi về tình trạng ô nhiễm từ các cửa xả tràn. Đề xuất của chính quyền là đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý nước thải để hạn chế tối đa rủi ro ô nhiễm ra biển, đồng thời đóng cửa các cửa xả không an toàn sau khi hoàn thiện hệ thống xử lý mới nhằm bảo vệ bền vững hệ sinh thái biển tại đây.