BỘ TƯ PHÁP CÔNG BỐ HỒ SƠ THẨM ĐỊNH DỰ THẢO NGHỊ ĐỊNH VỀ QUY ĐỊNH TÊN GỌI CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Giáo dục đại học (sửa đổi), do Bộ trưởng Bộ này chủ trì soạn thảo. Dự thảo nhằm làm rõ các quy định về đặt tên các cơ sở giáo dục đại học để khắc phục những bất cập tồn tại hiện nay.

Không hồi tố việc đặt tên trường đại học cũ

Theo Bộ GD-ĐT, hiện trạng đặt tên các cơ sở giáo dục đại học vẫn chưa được quy định chặt chẽ, dẫn tới nhiều nhầm lẫn về loại hình, hình thức sở hữu hoặc phạm vi hoạt động của các trường. Để khắc phục tình trạng này, dự thảo đề xuất những điểm mới về quy định đặt tên.

Nguyên tắc chung về đặt tên

Dự thảo nêu rõ, tên của cơ sở giáo dục đại học phải đảm bảo không gây nhầm lẫn về loại hình, tính chất sở hữu, phạm vi hoạt động hay vị thế của cơ sở đó; đồng thời, không sử dụng các từ ngữ thể hiện danh hiệu, thứ hạng hay vị thế đặc biệt như “quốc gia”, “quốc tế”, “Việt Nam”, “Hồ Chí Minh” hoặc các từ tương đương trong tiếng Anh như “International”, “National”, “State” mà chưa có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, việc sử dụng các từ như “đại học”, “trường đại học”, “học viện” cũng phải phù hợp với điều kiện thành lập và cơ cấu tổ chức đã được cơ quan chức năng phê duyệt. Tên phân hiệu của các cơ sở giáo dục này phải chứa đựng cụm từ “phân hiệu”, tên cơ sở giáo dục cùng tên địa phương nơi đặt phân hiệu.

Ý kiến của các trường đại học

Đại học Cần Thơ đề nghị làm rõ đối tượng áp dụng quy định đặt tên trong trường hợp các cơ sở giáo dục đại học, phân hiệu đã có tên trước ngày nghị định có hiệu lực, liệu có cần phải điều chỉnh hay giữ nguyên tên hiện tại. Bộ GD-ĐT cho biết đã rà soát các tên cơ sở hiện hành phù hợp với quy định dự thảo và sẽ thực hiện không hồi tố.

TIÊU CHÍ ĐỂ ĐƯỢC CÔNG NHẬN LÀ ĐẠI HỌC

Dự thảo cũng nêu rõ các điều kiện để một cơ sở giáo dục được công nhận là đại học. Tổ chức này phải có ít nhất năm trường thành phần, mỗi trường có tối thiểu năm ngành đào tạo ở tất cả các trình độ, đồng thời quy mô đào tạo chính quy đạt từ 5.000 người học trở lên. Ngoài ra, phải có ít nhất 25 ngành đào tạo trình độ tiến sĩ theo danh mục hiện hành, với tổng số sinh viên quy đổi đạt ít nhất 25.000 người tại thời điểm nộp hồ sơ.

Về đội ngũ giảng viên, yêu cầu tối thiểu là 5% giảng viên quốc tế tham gia giảng dạy và tối thiểu 60% giảng viên có trình độ tiến sĩ. Các đại học cũng cần đáp ứng các tiêu chí này để đảm bảo năng lực nghiên cứu và chất lượng đào tạo.

Ý kiến của các chuyên gia và các cơ sở giáo dục

Một số trường đại học đề nghị giảm số lượng trường thành phần và ngành đào tạo tiến sĩ xuống mức phù hợp hơn. Họ cho rằng yêu cầu tối thiểu 5 trường và 25 ngành tiến sĩ quá cao, gây khó khăn trong quá trình xây dựng và phát triển. Đề xuất giảm xuống còn 3–4 trường và 10–20 ngành để phù hợp hơn với thực tế.

Về quy mô đào tạo, đề nghị này cũng được nêu ra, bởi quy định ít nhất 25.000 sinh viên dễ dẫn đến mở rộng quy mô theo kiểu hình thức, gây áp lực về tài chính và chất lượng. Một số ý kiến đề xuất giảm xuống còn 15.000–20.000 sinh viên nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở phát huy thế mạnh nghiên cứu và đào tạo bền vững hơn.

Giải trình của Bộ GD-ĐT nhấn mạnh hướng phát triển các đại học lớn mạnh, định hướng nghiên cứu, hội nhập quốc tế theo Nghị quyết 71-NQ/TW. Đồng thời, cơ quan này cho biết đang nghiên cứu điều chỉnh các tiêu chí phù hợp để phù hợp với thực tiễn.

QUY ĐỊNH CHUYỂN TIẾP VÀ HIỆU LỰC

Dự thảo cũng quy định, các hồ sơ hợp lệ để đổi tên, chuyển trường thành đại học, hoặc tên phân hiệu đã nộp trước ngày 1.1.2026 vẫn được xử lý theo quy định cũ của Nghị định số 99/2019. Những trường đại học quốc gia, vùng, đã có quyết định công nhận trước thời điểm này sẽ tiếp tục hoạt động và phải tuân thủ các quy định của nghị định mới trong vòng 60 tháng tới.

Dự thảo nghị định đang trong quá trình thẩm định, chỉnh sửa trước khi ban hành chính thức nhằm đảm bảo các quy định rõ ràng, minh bạch và phù hợp với yêu cầu phát triển của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.