CÁCH TRÁNH NHỮNG SAI LẦM CHẾT NGƯỜI KHI SỚM TỈNH DẬY VÀ ĂN SÁNG ĐÚNG CÁCH ĐỂ PHÒNG NGỪA TIỂU ĐƯỜNG

Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Tiểu đường Thế giới (IDF) năm 2025, toàn cầu hiện có khoảng 589 triệu người trưởng thành mắc bệnh tiểu đường. Tỷ lệ này tương đương cứ 9 người lớn thì có 1 người mang trong mình căn bệnh nguy hiểm này. Điều đáng báo động là bệnh tiểu đường đang trẻ hóa nhanh chóng và còn nhiều người chưa được chẩn đoán chính xác.

Bác sĩ Zhang Dongmei, Trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Xiangya Trung Quốc, cảnh báo rằng trạng thái cơ thể khi thức dậy buổi sáng quyết định mức đường huyết suốt cả ngày. Sau một đêm nhịn ăn kéo dài từ 8 đến 12 giờ, khả năng nhạy cảm insulin của cơ thể giảm sút đáng kể. Việc vội vã thực hiện năm sai lầm dưới đây khi bụng đói có thể gây ra cú sốc nội tiết, thậm chí nguy hiểm hơn cả việc ngủ nướng thêm chút nữa:

1. BẬT DẬY LẬP TỨC VÀ LÀM VIỆC ÁP LỰC CAO

Khi vừa tỉnh dậy, cơ thể bắt đầu tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline để kích hoạt trạng thái tỉnh táo. Nếu bạn vội vàng đứng lên và bắt đầu làm việc căng thẳng mà chưa nạp năng lượng, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng stress cấp tính. Lúc này, gan buộc phải phóng thích glucose dự trữ vào máu để cung cấp năng lượng cho hệ thần kinh. Đối với người có hệ chuyển hóa yếu, sự tăng đột biến của đường huyết đầu ngày có thể gây tổn thương mạch máu và làm suy yếu tuyến tụy lâu dài.

2. UỐNG CÀ PHÊ HOẶC TRÀ SỮA KHI BỤNG RỖNG

Việc tiêu thụ cà phê hoặc trà sữa, đồ uống có đường khi bụng đói là hành động gây hại lớn cho kiểm soát đường huyết. Caffeine kích thích tuyến thượng thận tiết nhiều adrenaline, làm tăng đường máu. Thêm vào đó, các loại thức uống có đường hóa học hoặc đường gấp trong trà sữa, nước ngọt tạo ra đỉnh đường máu chóng mặt. Thói quen này làm tuyến tụy làm việc quá sức, dẫn đến kháng insulin và đẩy nhanh tiến trình mắc bệnh tiểu đường.

3. ĂN SÁNG SAI CÁCH

Chuyên gia Chen Hailing, trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Jishuitan, cảnh báo rằng không chỉ bỏ bữa sáng mà ăn sáng không đúng cách cũng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Các loại thức ăn giàu tinh bột chế biến quá kỹ hoặc chế biến mất vệ sinh như cháo trắng nhừ, bánh bao chiên, mì ăn liền làm đường huyết tăng vọt do tinh bột hồ hóa nhanh. Ăn quá nhanh còn gây rối loạn tín hiệu no của não, khiến cơ thể nạp quá nhiều carbohydrate. Hơn nữa, không nên ăn sáng sau 9 giờ sáng để tránh rơi vào vòng xoáy ăn uống mất kiểm soát.

4. TẬP THỂ DỤC CƯỜNG ĐỘ CAO KHI BỤNG RỖNG

Nhiều người tin rằng tập luyện mạnh vào buổi sáng giúp đốt mỡ nhanh hơn, nhưng thực tế điều này có thể gây hại lớn cho đường huyết. Vận động mạnh khi đói buộc cơ thể tiêu thụ lượng đường dự trữ trong gan một cách cấp tập, làm đường huyết dao động mạnh, dễ dẫn đến các biến chứng. Các chuyên gia khuyên nên bắt đầu bằng các hoạt động nhẹ nhàng ngay khi thức dậy và chỉ nên tập cường độ cao sau khi đã ăn nhẹ ít nhất một giờ để bảo vệ hệ mạch máu.

5. HÚT THUỐC VÀ UỐNG RƯỢU SÁNG SỚM

Nicotine và cồn đều gây tổn hại cho sức khỏe, nhưng khi sử dụng vào buổi sáng bụng đói, tác hại trở nên nghiêm trọng hơn. Các chất độc này nhanh chóng ngấm vào máu, làm giảm khả năng nhạy cảm của insulin và gây viêm thành mạch. Hút thuốc sớm không chỉ gây ung thư mà còn đẩy nhanh quá trình kháng insulin cấp tính, dẫn đến bệnh tiểu đường và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bên cạnh việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, cần chú ý nhận biết các dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường để phòng ngừa biến chứng. Các triệu chứng cảnh báo bao gồm khát nước liên tục, đi tiểu nhiều, sút cân bất thường dù không ăn kiêng, thị lực giảm, vết thương lâu lành… Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời sẽ giúp giảm thiểu rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe.