Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác công tư để nâng cao hạ tầng quốc gia
Ngày 25.11 tại Hà Nội, hội nghị Đối thoại PPP – Hợp tác, đổi mới, hiệu quả do Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Đại sứ quán Úc tổ chức đã mở ra nhiều cơ hội mới cho các dự án phát triển hạ tầng quan trọng của đất nước. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khẳng định Việt Nam đã sẵn sàng thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác công tư (PPP) nhằm thúc đẩy phát triển bền vững.
TẬP TRUNG VÀO NGÀNH GIAO THÔNG – TRỤ CỘT QUANG TRỌNG
Trong phát biểu của mình, ông Phương nhấn mạnh lĩnh vực giao thông là lĩnh vực then chốt, gồm các dự án đường cao tốc, cảng biển, sân bay cùng các tuyến kết nối liên vùng và giao thông đô thị gắn liền phát triển đô thị theo mô hình TOD. Việc cải thiện và đẩy nhanh các dự án PPP trong lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và thúc đẩy tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia.
Theo bà Nguyễn Thị Linh Giang, Chánh văn phòng PPP của Bộ Tài chính, trong vòng 2 năm qua, kể từ khi luật PPP có hiệu lực năm 2020, đã có tổng cộng 25 dự án PPP được triển khai, trong đó riêng năm 2025, đã có 15 dự án được phê duyệt và 50 dự án đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư. TP.HCM dẫn đầu về số lượng dự án PPP dự kiến triển khai, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông, chiếm đa số với 6 dự án, tổng đầu tư hơn 188.000 tỉ đồng, toàn bộ đều theo mô hình xây dựng – chuyển giao (BOT).
Các dự án tiêu biểu của TP.HCM gồm nâng cấp và mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 22, quốc lộ 13, các tuyến đường Bắc – Nam, đường cao tốc TP.HCM – Mộc Bài và đường Vành đai 4. Ngoài ra, các địa phương khác như Hải Phòng, Tây Ninh, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Quảng Trị, Điện Biên, Lâm Đồng, Bắc Giang, Phú Thọ, Lào Cai cũng có các dự án PPP tiềm năng.
CẦN CẢI THIỆN NĂNG LỰC CHUẨN BỊ VÀ HUY ĐỘNG VỐN TƯ NHÂN
Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, nhận định rằng sau 15 năm phát triển, Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong xây dựng khung pháp lý và thể chế cho PPP. Luật PPP năm 2020 đã là một bước ngoặt lớn, thể hiện sự cam kết liên tục của Chính phủ Việt Nam trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật để thu hút đầu tư.
Tuy nhiên, ông Chakraborty thẳng thắn cảnh báo về những thách thức còn tồn tại như năng lực chuẩn bị dự án còn hạn chế, nhiều ý tưởng chỉ dừng lại ở dạng đề xuất, chưa đủ khả năng được “đóng gói” thành dự án khả thi vay vốn. Phân bổ rủi ro, mô hình doanh thu rõ ràng và cơ chế hỗ trợ của chính phủ vẫn là những yếu tố cần được làm rõ để nâng cao niềm tin của các nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà đầu tư tư nhân còn hạn chế do vẫn dựa nhiều vào đề xuất tự nguyện và các hợp đồng trực tiếp, điều này ảnh hưởng đến tính minh bạch và cạnh tranh, gây khó khăn trong thu hút các nhà đầu tư chất lượng cao. Việt Nam cần đẩy mạnh các biện pháp mở rộng thu hút vốn tư nhân nhằm thúc đẩy các dự án PPP phát triển hiệu quả hơn trong tương lai.