NGƯỜI MẸ XỨNG ĐÁNG: HÀNH TRÌNH TÌM KIẾM HÀI CỐT LIỆT SĨ 58 NĂM
Ngày 18.7, ông Lê Chí Công, con trai út của anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng, đã có mặt tại công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM) để thắp hương tưởng niệm mẹ. Trước bia ghi danh các liệt sĩ, ông Công dành những phút lặng lẽ thể hiện lòng thành kính, hy vọng sớm đón được phần mộ của mẹ về quê hương.
Trong những lời chia sẻ xúc động, ông Công cho biết theo thông tin gia đình, liệt sĩ Lê Thị Riêng được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể tại nghĩa địa Chí Hòa ngày trước. Tuy nhiên, qua thời gian và các biến động, nghĩa địa này đã được giải tỏa để xây dựng công viên mà không xác định được vị trí phần mộ của bà. Khi lực lượng chức năng bắt đầu công cuộc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại đây, gia đình ông lại có thêm niềm hi vọng. Ông mong các lực lượng sẽ tìm được nhiều phần mộ, đưa các liệt sĩ trở về quê hương, đồng thời riêng mong mỏi tìm thấy hài cốt mẹ mình sau gần 60 năm xa cách.
Ông nói: “Tôi rất mong và biết ơn Đảng, Nhà nước, các lực lượng đang trực tiếp làm nhiệm vụ này. Gia đình hy vọng chiến dịch thành công, sớm tìm thấy hài cốt mẹ tôi.” Ông hiểu rõ quá trình này không dễ dàng, vì còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy, nhiều hài cốt đã quy tập nhưng chưa thể xác định danh tính. Ông tin tưởng vào phương pháp tổ chức khoa học, sự phối hợp của các cơ quan, nhà khoa học, nhân chứng và thân nhân sẽ thúc đẩy quá trình tìm kiếm tiến triển thuận lợi hơn.
Cách đây nhiều năm, gia đình bà Lê Thị Riêng, một trong những nữ cán bộ cách mạng xuất sắc của miền Nam, đã gửi gắm nỗi niềm trong cuốn sổ tay nhỏ, ghi lại những ký ức về cuộc đời và chiến đấu của bà. Bà sinh năm 1925 tại xã Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, mồ côi mẹ từ nhỏ, lớn lên trong sự nuôi dưỡng của gia đình, rồi làm việc tại xưởng dệt, sớm giác ngộ cách mạng. Tham gia phong trào Phụ nữ Cứu quốc từ năm 1945, bà nhanh chóng tiến thân qua các chức vụ như đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, Phó hội trưởng Hội Phụ nữ Giải phóng miền Nam, giúp xây dựng phong trào phụ nữ miền Nam đấu tranh chống Mỹ, thoát khỏi ách đô hộ.
Năm 1953, bà kết hôn với cán bộ cách mạng Lê Văn Ba, còn gọi là Lê Trọng Tam, và có hai con trai. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, gia đình bà phải xa cách, con cái được gửi ra miền Bắc để an toàn. Những ký ức về cuộc sống thiếu vắng mẹ trong những năm tháng khó khăn ấy không sao phai mờ trong khuôn khổ những trang viết của bà.
Ngày 9.5.1967, bà bị bắt giữ khi đang hoạt động ở khu vực Đa Kao. Dù trải qua nhiều đòn tra tấn, bà vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ trung kiên, từ chối khai báo. Đêm mùng 2 Tết Mậu Thân, lúc 1.2.1968, bà cùng một số người khác bị đưa đến nhà giam Chí Hòa, rồi bị lính Mỹ – Ngụy bắn chết trên đường Hồng Bàng. Trước khi hy sinh, mọi người trong xe đều hô to khẩu hiệu “Đả đảo bè lũ Mỹ – Thiệu – Kỳ. Hồ Chí Minh muôn năm, Đảng Lao động Việt Nam muôn năm.” Những ký vật như chiếc sổ tay nhỏ và chiếc kẹp tóc của bà hiện đều được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia như những chứng tích thiêng liêng của người nữ chiến sĩ dũng cảm.
Ngày 10.4.2001, Chủ tịch nước truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của bà đã được đặt cho nhiều công trình công cộng như công viên, đường phố, trường học, nhằm tôn vinh công lao và những hy sinh của bà cho đất nước. Những hành trình tìm kiếm hài cốt mẹ của ông Lê Chí Công vẫn đang ngày ngày tràn đầy hy vọng, như một cuộc đời đáng kính, khẳng định đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Trong trái tim mỗi người, bà vẫn là hình ảnh người mẹ anh hùng, kiên cường, mãi mãi bất tử.