QUY ĐỊNH MỚI VỀ CHI TRẢ TIỀN BẢN QUYỀN ÂM NHẠC: BỔ SUNG HÀNH LANG PHÁP LÝ CHO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

Theo Nghị định 134/2026/NĐ-CP, các địa điểm kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi và nhiều dịch vụ khác sử dụng âm nhạc để phục vụ khách hàng sẽ có nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo công thức thống nhất. Mức tiền bản quyền hằng năm được xác định bằng mức lương cơ sở nhân với hệ số điều chỉnh, trong đó mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 là 2,53 triệu đồng mỗi tháng. Chi tiết hệ số điều chỉnh sẽ được quy định rõ tại phụ lục đính kèm theo nghị định.

Việc chi trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh không còn là quy định mới, nhưng cơ chế chuẩn hóa phương thức tính toán cùng quy định rõ mức phí mang lại nhiều lợi ích. Điều này giúp tạo ra bộ khung pháp lý rõ ràng cho việc cấp phép, thu và chi trả tiền bản quyền, đồng thời cung cấp căn cứ pháp lý minh bạch cho các bên liên quan trong quá trình thực thi.

Ngoài ra, nghị định còn tăng cường yêu cầu các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả và quyền liên quan phải quản lý nguồn thu từ tiền bản quyền một cách minh bạch. Toàn bộ số tiền thu được từ hoạt động cấp phép sử dụng quyền phải được lưu giữ trong các tài khoản riêng biệt, tách biệt hoàn toàn với các nguồn thu khác. Quy định này áp dụng ngay cả khi chưa thể xác định rõ chủ sở hữu quyền hoặc chưa liên hệ được với họ.

Thời gian gần đây, nhiều ca sĩ trẻ như HIEUTHUHAI, GREY D, MCK đã trở thành những tên tuổi được yêu thích tại các quán cà phê dành cho giới trẻ. Việc quản lý chặt chẽ và minh bạch các khoản thu từ tiền bản quyền giúp bảo vệ quyền lợi của tác giả, đồng thời gia tăng tính cạnh tranh và nâng cao giá trị thương hiệu của các tác phẩm âm nhạc.

Bên cạnh các lợi ích về pháp lý và quản lý, âm nhạc trong không gian công cộng còn góp phần phổ biến các ca khúc đến đông đảo khán giả hơn. Nhiều bài hit nổi bật đã được lan truyền rộng rãi qua các địa điểm kinh doanh, từ đó mở rộng độ nhận diện cho nghệ sĩ cũng như tác phẩm của họ.

Tuy nhiên, sự chuẩn hóa này cũng đặt ra nhiều thách thức mới. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, việc xác định quyền sở hữu đối với các sản phẩm âm nhạc, đặc biệt là tác phẩm tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo, trở thành một bài toán phức tạp. Ranh giới giữa tác giả, người sở hữu và hệ thống AI ngày càng mờ nhạt, dẫn đến các tranh luận pháp lý về cấp phép, thu phí và chia sẻ quyền lợi trong tương lai.

Việc siết chặt quản lý bản quyền được xem là bước đi cần thiết để bảo vệ quyền lợi của các nhà sáng tạo. Tuy nhiên, cùng với xu hướng đổi mới trong sản xuất và tiêu thụ âm nhạc, các cơ quan quản lý cũng cần liên tục tìm kiếm giải pháp để xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là về bản quyền của các tác phẩm AI. Trong đó, cơ chế phù hợp để xác định quyền sở hữu và phân chia thù lao cho rõ ràng sẽ là một phần quan trọng của cuộc cách mạng pháp lý trong lĩnh vực âm nhạc thời đại mới.